روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٣٠٣ - پنج ايمنى از ضرررسانى به مؤمنان

(سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ فَإِنْ جاؤُكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ وَ إِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَضُرُّوكَ شَيْئاً وَ إِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ.[١]

آن‌ها بسيار به سخنان تو گوش مى‌دهند تا آن را تكذيب كنند؛ مال حرام فراوان مى‌خورند. پس اگر نزد تو آمدند، در ميان آنان داورى كن، يا [اگر صلاح دانستى‌] آنها را به حال خود واگذار! و اگر از آنان صرف نظر كنى، به تو هيچ زيانى نمى‌رسانند و اگر ميان آنها داورى كنى، با عدالت داورى كن؛ كه خدا عادلان را دوست دارد).

از اين آيه برداشت مى‌شود كه يهوديان، در صورت روى‌گردانى پيامبر (ص) از داورى ميان آنان در انديشه ضرررسانى به پيامبر (ص) بودند؛ امّا خدا مصونيت وى را از توطئه‌هاى آنان نويد داد. گرچه به نظر مى‌رسد كه مراد از «يضروك»- با اين كه خطاب، متوجّه شخص پيامبر (ص) است- آسيب‌رسانى به اسلام و جامعه ايمانى باشد؛ زيرا ايشان هيچ گاه نگران آسيب ديدن شخص خود نبوده است؛[٢] امّا از آن جا كه حيات اسلام در آن زمان به امنيت و سلامت پيامبر (ص) بستگى داشت، مى‌تواند حفاظت از شخص ايشان نيز مورد نظر باشد.

پنج. ايمنى از ضرررسانى به مؤمنان‌

همان طور كه ملاحظه شد، آيه قبل، تنها پيامبر خدا (ص) بود و ايشان را بدون هيچ قيد و شرطى از گزند آسيب و زيان محفوظ دانست؛ امّا هنگامى كه مسئله حفاظت و مراقبت الهى از مؤمنان و ايمن بودن آنها از حيله دشمنان، مطرح مى‌شود، اين حمايت و ايمنى، به بردبارى و استقامت و رعايت تقواى الهى مشروط مى‌گردد.

در آيه ١٢٠ سوره آل‌عمران، پس از بيان اين صفت دشمنان كه به خاطر موفّقيت مسلمانان، ناراحت و هنگام رنجش خاطر آنان شادمان مى‌شوند، به مسلمانان اطمينان مى‌دهد كه اگر در برابر اين صفات آنها صبر كنيد و تقوا به خرج دهيد، از كينه آنان ايمن خواهيد بود:

[١]. سوره مائده، آيه ٤٢.

[٢]. تفسير راهنما، ج ٤، ص ٣٠٥.