روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ١٨١ - ٢ تقويت«خدايادى»
جاى «أَطْرافَ النَّهارِ» (اطراف روز)، «أَدْبارَ السُّجُودِ» (به دنبال سجدهها) بيان شده است.
توصيه به تسبيح و حمد پروردگار در آيات پايانى سوره طور، بعد از فرمان به صبر براى حكم خداوند بيان شده است:
(وَ اصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعْيُنِنا وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ حِينَ تَقُومُ\* وَ مِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَ إِدْبارَ النُّجُومِ.[١]
در راه ابلاغ حكم پروردگارت صبر و استقامت كن؛ چرا كه تو زير نظر مايى! و هنگامى كه بر مىخيزى پروردگارت را تسبيح و حمد گوى! [همچنين] به هنگام شب او را تسبيح كن و به هنگام پشت كردن ستارگان [و طلوع صبح]!).
مفسّران در معناى «حِينَ تَقُومُ» تفسيرهاى گوناگونى دارند. برخى گفتهاند هنگامى كه در سحرگاه براى عبادت و نماز شب بر مىخيزى، و برخى گفتهاند هنگامى كه از خواب براى اداى نماز واجب بر مىخيزى. برخى نيز آن را به قيام از هر مجلس و محفلى تفسير نمودهاند. به هر حال، تسبيح و تنزيه پروردگار در حالى كه مقارن با حمد او باشد، عبادتى است كه بعد از توصيه به صبر در طريق ابلاغ حكم، مورد تأكيد قرار گرفته است. در آيه بعد نيز در دو وقت ديگر يعنى هنگام شب و هنگام پنهان شدن ستارگان، تكرار شده است كه تسبيح در اين دو وقت نيز به نماز شب و نافله صبح، تفسير شده است.[٢]
صبر بر حكم الهى و سپس توصيه به ذكر و ياد نام خدا و تسبيح او در اين آيات نيز بيان شده است:
(إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ تَنْزِيلًا وَ اذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةً وَ أَصِيلًا\* وَ مِنَ اللَّيْلِ فَاسْجُدْ لَهُ وَ سَبِّحْهُ لَيْلًا طَوِيلًا.[٣]
پس در [تبليغ و اجراى] حكم پروردگارت شكيبا باش ... و نام پروردگارت را هر صبح و شام به ياد آور! و در شبانگاه براى او سجده كن، و مقدارى طولانى از شب، او را تسبيح گوى!).
[١]. سوره طور، آيه ٤٨ و ٤٩.
[٢]. تفسير نمونه، ج ٢٢، ص ٤٦.
[٣]. سوره انسان، آيه ٢٣- ٢٦.