برخى مفسّران، استهزاى نوح (ع) را همان مجازات خداوند و شماتت مشركان هنگام غرق شدن دانسته‌اند؛[٢] امّا گروهى ديگر استهزاى وى را به معناى حقيقى و دليل بر جواز مقابله به مثل اين عمل دانسته‌اند.[٣]

در گروهى از آيات نيز به پيامبر (ص) سفارش شده است تا از كفار و مشركان،[٤] جاهلان،[٥] منافقان‌[٦]، مسخره‌كنندگان آيات الهى،[٧] اعراض كنندگان از ياد خدا و دنيا پرستان،[٨] دورى نمايد. براى نمونه در جريان ميهمانى بستگان پيامبر (ص) در اوايل بعثت كه در پى نزول آيه (وَ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ‌)[٩] و پس از فرمان انذار و دعوت نزديكان صورت گرفت، به منظور دلدارى وى از نافرمانى آنها خطاب به ايشان مى‌فرمايد:

فَإِنْ عَصَوْكَ فَقُلْ إِنِّي بَرِي‌ءٌ مِمَّا تَعْمَلُونَ.[١٠]

اگر تو را نافرمانى كنند بگو: «من از آنچه شما انجام مى‌دهيد بيزارم!»).

در واقع، خداوند متعال با تجويز مقابله به مثل نمودن، پيامبر (ص) را از موقعيت فشارزا دور نموده است و دور بودن از موقعيت فشارزا به معناى خالى شدن ذهن فرد از پرداختن به آن، نه به منظور فرار از آن، خود عاملى براى آرامش خواهد بود.

[١]. سوره هود، آيه ٣٨.

[٢]. مجمع البيان، ج ٥، ص ٢٤١.

[٣]. ترجمه تفسير الميزان، ج ١٠، ص ٣٣٨.

[٤]. فَاصْدَعْ بِما تُؤْمَرُ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ‌)( سوره حجر، آيه ٩٤). نيز، ر. ك: سوره انعام، آيه ١٠٦؛ سوره سجده، آيه ٣٠.

[٥].( خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ‌)( سوره اعراف، آيه ١٩٩).

[٦].( وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ تَعالَوْا إِلى‌ ما أَنْزَلَ اللَّهُ وَ إِلَى الرَّسُولِ رَأَيْتَ الْمُنافِقِينَ يَصُدُّونَ عَنْكَ صُدُوداً. أُولئِكَ الَّذِينَ يَعْلَمُ اللَّهُ ما فِي قُلُوبِهِمْ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَ عِظْهُمْ وَ قُلْ لَهُمْ فِي أَنْفُسِهِمْ قَوْلًا بَلِيغاً)( سوره نساء، آيه ٦١- ٦٣؛ و نيز، ر. ك: سوره نساء، آيه ٨١).

[٧].( وَ إِذا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آياتِنا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ وَ إِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطانُ فَلا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرى‌ مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ)( سوره انعام، آيه ٦٨).

[٨].( فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنا وَ لَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا)( سوره نجم، آيه ٢٩).

[٩]. سوره شعرا، آيه ٢١٤.

[١٠]. سوره شعرا، آيه ٢١٦.