روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٢٨٠ - يك امداد با فرشتگان
الهى، بر آن تأكيد شده است.[١] برخى از اين امدادهاى خدايى كه در جنگ ظهور پيدا كردند و موجب تقويت و افزايش توان رزمندگان شدند، عبارت اند از:
يك. امداد با فرشتگان
روشنترين و مهمترين مصداق كمكهاى ويژه الهى، آمدن فرشتگان به يارى پيامبر (ص) و مسلمانان در جنگهاى صدر اسلام است. نزول فرشتگان از دو جهت مىتواند در تقويت روحيه رزمندگان تأثيرگذار باشد. اوّل اين كه وجود آنها و كمكرسانىشان، انسان را در مبارزات نابرابر با دشمنانش پيروز مىكند. لذا هنگامى كه مىبيند با وجود عِدّه و عُدّه (نفرات و ساز و برگ جنگى) كمتر نسبت به دشمن، باز هم پيروزى نصيبش شده است، به روحيه مقاومت و پايدارىاش افزوده مىشود و سختىها را به راحتى تحمّل مىكند. دوم آن كه وجود اين امداد خدايى را- چنانچه گذشت-، نشانه حمايت و عنايت ويژه او مىداند. وقتى از مددرسانىِ خدا به وسيله فرشتگان باخبر مىشود، همين آگاهى، او را دلگرم مىكند و نسبت به آينده، خوشبين مىسازد؛ چرا كه خود را مشمول پشتيبانىِ پروردگارش مىداند و كسى كه خدا پشتيبان و ياور اوست، هرگز در برابر سختىها بىتاب و توان نخواهد شد.
حضور فرشتگان به عنوان امدادگران الهى در برخى آيات، صراحتاً بيان شده است كه به گفته بيشتر مفسّران، اين آيات مربوط به جنگ «بدر» است؛ امّا در آيات ديگرى كه مربوط به نبردهاى «احزاب» و «حنين» است، از نزول آنان با تعبير «جُنُوداً لَمْ تَرَوْها»[٢] ياد شده است. بنا بر اين، امدادرسانى به وسيله فرشتگان در سه نبرد بدر، احزاب و حنين، اتفاق افتاده است. آيه نهم سوره مبارك انفال، استغاثه به خداوند و اجابت آن را به صورت امداد فرشتگان در جنگ «بدر» يادآور شده است:
(إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُرْدِفِينَ.[٣]
[١]. امدادهاى غيبى از نگاه قرآن، ص ١٨٠.
[٢]. جنود جمع« جند» به معناى« گروه و جمع فشرده و سخت» است، كه از« جَنَد» به معناى زمين سختِ داراى سنگ گرفته شده و سپاه را به سبب فشرده بودن،« جُند» گفتهاند( مفردات ألفاظ القرآن، ص ٢٠٧؛ التحقيق فى كلمات القرآن الكريم، ج ٢، ص ١٢٠،« جند»).
[٣]. سوره انفال، آيه ٩.