[به خاطر بياوريد] زمانى را كه از پروردگارتان كمك مى‌خواستيد و او خواسته شما را پذيرفت [و گفت‌]: من شما را با يك هزار از فرشتگان، كه پشت سر هم فرود مى‌آيند، يارى مى‌كنم).

اين، اوّلين درگيرىِ مسلمانان با كافران بود و به سبب عواملى مانند: عدم توازن نيروها و چند برابر بودن دشمن، اصرار آنان بر نجات اموالى كه در كاروان «ابوسفيان» داشتند و كينه‌هاى عميق آنان نسبت به پيامبر و اسلام، مرحله سختى پيش آمده بود. از اين رو پيامبر (ص)، دست به دعا برداشت‌[١] و فرمود:

خدايا! آنچه را وعده داده‌اى محقّق ساز. خدايا! اگر مسلمانان كشته شوند، كسى كه در زمين تو را بندگى كند، نخواهد ماند.[٢]

در اين هنگام، خداوند دعاى ايشان را مستجاب نمود و فرشتگان را به كمك آنها فرستاد. اين كمك الهى به شكل يادآورى، در آيات ١٢٣ تا ١٢٥ سوره مبارك آل عمران نيز آمده است‌[٣] كه در تقويت «نصرت يادى» بيان شد. چنانچه آيات ٢٥ و ٢٦ سوره مبارك توبه كه مربوط به نزول فرشتگان در جنگ «حنين» است نيز در همان روش مورد بحث قرار گرفت. هر چند آيه مورد بحث نيز با حرف «إذ» شروع شده است و در مقام يادآورى است، امّا با دو گروه ديگر، اين تفاوت را دارد كه در اين جا يادآورى، موجب تقويت نيست؛ چون در زمان نزول آن، موقعيت دشوارى متصوّر نيست، بلكه اين يادآورى، به جهت تبيين اين حقيقت است كه همان طور كه برخى از مؤمنان در اصل جنگ بدر (يعنى از خروج از مدينه) و مبارزه با كفّار قريش بى ميل بودند، ولى خدا دستور داد بجنگند و سرانجام معلوم شد كه دستور خدا با حكمت و مصلحت بود، بعد از جنگ هم در تقسيم غنائم، بايد راهى را كه خداى سبحان ارائه كرده است طى كنند و از پذيرش اين حكم، كراهت نداشته باشند.[٤]

[١]. اين حالت در آيه بالا با لفظ« استغاثه» به كار رفته است. اين واژه، معمولًا در جايى به كار مى‌رود كه خطرِ گرفتار شدن در چنگ دشمن، احساس شود.

[٢]. اللّهُمّ أنجِز لى ما وَعَدتَنى، اللّهم أن تهلك هذه العصابة لا تعبد فى الأرض( ترجمه مجمع البيان، ج ١٠، ص ١٧٣؛ السيرة النبويه، ج ٢، ص ٢٧٣).

[٣].( وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ\* إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنِينَ أَ لَنْ يَكْفِيَكُمْ أَنْ يُمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلاثَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُنْزَلِينَ\* بَلى‌ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا وَ يَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هذا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُسَوِّمِينَ‌)( سوره آل عمران، آيه ١٢٣- ١٢٥).

[٤]. ترجمه تفسير الميزان، ج ٩، ص ١٣.