روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ١٢٥ - ٢ تقويت با«تبديل معنا»
(وَ اللَّهُ يَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ.
و خدا مىداند، و شما نمىدانيد).
اعتقاد به مضمون اين جمله، تمام سختىهاى اطاعت فرمان خدا را براى انسان، آسان و گوارا مىسازد؛ زيرا مىداند كه خداوند آگاه از همه چيز، نسبت به بندگانش در هر يك از دستورهايش، مصالحى ديده است كه مايه نجات و سعادت بندگان است.[١] همين جهاد با دشمنان با تمام سختىهايش، فوايد فراوانى چون: كسب غنيمت، شرف، آزادى، عزّت در دنيا، دريافت نعمتهاى بهشتى و رسيدن به مقام شهدا در آخرت دارد.[٢] افزون بر آن كه ترك جهاد و آسايشطلبى، مايه خذلان و پذيرش ستم در دنيا و عذاب جهنّم در آخرت است. بنا بر اين، انسان بايد يا مانند اولياى الهى به استقبال جهاد برود يا حدّاقل مانند مؤمنان واقعى، به آن بىميلى نشان ندهد.[٣]
خداى سبحان در باره «مسائل خانوادگى» نيز تشخيص برخى از انسانها را خطا مىداند و براى حفظ اساس خانواده به همسران مىفرمايد:
(... وَ عاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ يَجْعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيْراً كَثِيراً.[٤]
... و با آنان (همسرانتان)، به طور شايسته رفتار كنيد! و اگر از آنها، كراهت داشتيد، [فوراً تصميم به جدايى نگيريد] چه بسا چيزى خوشايند شما نباشد، و خداوند، خير فراوانى در آن قرار مىدهد).
اين آيه، مصداقى از بخش اوّل از اصل كلّىِ مستفاد از آيه پيش بود كه انسان، گاه چيزى را مكروه مىشمارد، امّا خير و سعادتش در آن است. آيه زير هم مصداقى از بخش دوم آن يعنى شر بودن برخى از چيزهاى محبوب طبع انسان است:
(وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْراً لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ ....[٥]
[١]. تفسير نمونه، ج ٢، ص ١٠٨.
[٢]. تفسير آسان، ج ٢، ص ٣٢.
[٣]. تسنيم، ج ١٠، ص ٥٤٨.
[٤]. سوره نساء، آيه ١٩.
[٥]. سوره آل عمران، آيه ١٨٠.