در آيات ابتدايىِ سوره قلم نيز پس از نفى و ردّ اتهام جنونى كه به پيامبر (ص) زده شده است،- و اين حاكى از آن است كه ايشان قبلًا به جنون، متّهم شده بود- با انواع تأكيدات از جمله حرف «إنّ»، لام تأكيد، مقدّم كردن «لك» و اسميه آوردن جمله، اين اطمينان داده مى‌شود كه اجر و پاداشى غير منقطع و بدون هرگونه منّتى‌[١] براى او در نظر گرفته شده است:

(ما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُونٍ‌\* وَ إِنَّ لَكَ لَأَجْراً غَيْرَ مَمْنُونٍ.[٢]

تو، به لطف پروردگارت، مجنون نيستى. براى تو پاداشى هميشگى است).

بيشتر مفسّران، دليل حصول چنين اجرى را به خاطر تحمّل اتّهامات و سخنان زشت كفّار دانسته‌اند.[٣] هر چند گروهى نيز آن را كلّى و در مقابل زحمات رسالت و نبوّت دانسته‌اند[٤] كه در هر صورت، روش فوق از آن قابل برداشت است.

از اين روش، افزون بر دلدارى پيامبر (ص)، براى ترغيب مؤمنان جهت حضور در جبهه‌ها نيز استفاده شده است. ميدان جنگ و پيكار با دشمنان از موقعيت‌هاى دشوارى است كه تحمّل سختى‌ها و رنج‌هاى آن بدون در نظر داشتن پاداش اخروى، بسيار مشكل است. خداوند متعال در مقام تشويق مردم براى جهاد، پس از اشاره به سرانجام امر رزمندگان كه يا شهادت است و يا غلبه بر دشمن، پاداشى بزرگ را به ايشان وعده مى‌دهد:

(وَ مَنْ يُقاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيُقْتَلْ أَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْراً عَظِيماً.[٥]

و آن كس كه در راه خدا پيكار كند، و كشته شود يا پيروز گردد، پاداش بزرگى به او خواهيم داد).

به گفته برخى از مفسّران، دليل مقدّم شدن «يقتل» بر «يغلب» اشاره به بيشتر و پايدار بودن ثواب شهدا بر رزمندگان پيروز است؛ چه اين‌كه اجر رزمنده غالب در

[١].« ممنون» از ماده« منّ» به معنى قطع آمده است؛ يعنى اجر و پاداشى كه هرگز قطع نمى‌شود و دائماً باقى است. بعضى نيز گفته‌اند منظور از« غير ممنون» اين است كه خداوند در مقابل اين اجر عظيم، هرگز بر تو منّت نمى‌گذارد( تفسير نمونه، ج ٢٤، ص ٣٧١).

[٢]. سوره قلم، آيه ٣.

[٣]. تفسير نمونه، ج ٢٤، ص ٣٧١؛ ترجمه مجمع البيان، ج ٢٥، ص ٢١١؛ مفاتيح الغيب، ج ٣٠، ص ٦٠١.

[٤]. ترجمه تفسير الميزان، ج ١٩، ص ٦١٨؛ التبيان فى تفسير القرآن، ج ١٠، ص ٧٥.

[٥]. سوره نساء، آيه ٧٤.