روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ١٩٨ - ١ تقويت«تقليلى»
تقليل مشكل، نقش مهمى در كاهش تنيدگىها دارد. هنر كوچك شمردن مشكلات، يكى از عوامل موفقيت در زندگى است. نخست بايد سختىها را كوچك شمارد و سپس آنها را تحمّل كرد؛ چه اين كه توان تحمّل نداشتن، هميشه به دليل بزرگى سختى نيست؛ بلكه به دليل بزرگشمارى آن است.[١]
در بسيارى از موارد، كوچك ساختن مشكل، نتيجه فرايند مقايسه مشكلات با يكديگر است كه در «تقويت تصغيرى» از گروه تقويتهاى مقايسهاى گذشت؛ امّا در مواردى كه امكان سنجش وجود ندارد، مىتوان براى كوچك كردن اندازه مشكل، از اين روش كمك گرفت. هدف در اين روش، واقعبين شدن انسان نسبت به اندازه سختى است. ديدن اندازه واقعى سختى، از بزرگنمايى آن جلوگيرى مىكند. اگر اندازه و ابعاد سختى براى ما مبهم باشد، در ذهن، تصويرى نامحدود از سختى و بسيار بزرگتر از آنچه در واقعيت وجود دارد، شكل مىگيرد. اين تصوير كاذب موجب مىشود تا نيروى خود را براى تحمّل آن، كافى ندانيم و در نتيجه، دچار بىصبرى و ناشكيبايى شويم؛ امّا تبيين اندازه واقعى مشكل و بيان ناچيز بودن آن، آن افراط در بزرگى را كه در مواجهه اوّل اتفاق افتاده، از بين مىبَرَد و اين واقعيت را مىرساند كه مشكل، كوچك و قابل تحمّل است.[٢]
ناگفته نماند كه «كوچك بودن» مشكل، غير از «كوچك ديدن» آن است. ما بايد با استفاده از روش يادشده و با محاسبه صحيح، به اين حقيقت برسيم كه مشكل، كوچك است نه آن كه با تخيّل و توهّم، آن را كوچك ببينيم. كوچك ديدن مشكل، دچار اشتباه محاسباتى شدن است كه از تحليل غير واقعىِ اندازه سختى ايجاد مىشود. اين تحليل غير واقعى، هر چند در مرحله قبل از مواجهه با مشكل و ورود به آن، ما را به اين ارزيابى مىرساند كه مشكل، قابل تحمّل است، امّا چون از تحليل
[١]. رضايت از زندگى، ص ١٣٦.
[٢]. فرق ميان روش« تقويت تقليلى» و« تقويت با تبديل معنا»- كه در فصل سوم بيان شد-، اين است كه بحث در اين جا، تحليل اندازه واقعى مشكل است؛ ولى در آن جا تفسير و تبيين هدف و معناى مشكل، موضوع بحث بود. به عبارت ديگر، فشار روانى حاصل از مشكلات و سختىها، ممكن است از دو جهت به وجود آيد؛ گاه بزرگى متوهّمى كه در نگاه اوّل از مشكل خودنمايى مىكند، آن را غير قابل تحمّل نشان مىدهد، گاه شرّ و زيانآور بودن مشكل، موجب ارزيابى منفى از آن خواهد شد. وظيفه از بين بردن تصوير غير واقعى از اندازه مشكل، به عهده« تقويت تقليلى» است و تفسير خير بودن آن، بر عهده« تقويت با تبديل معنا» است.