(وَ قالَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ لَوْ لا يُكَلِّمُنَا اللَّهُ أَوْ تَأْتِينا آيَةٌ كَذلِكَ قالَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِثْلَ قَوْلِهِمْ تَشابَهَتْ قُلُوبُهُمْ قَدْ بَيَّنَّا الْآياتِ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ.[١]

افراد نادان گفتند: «چرا خدا با ما سخن نمى‌گويد؟ يا براى ما معجزه‌اى نمى‌آيد؟». كسانى كه پيش از اينان بودند [نيز] مثل همين گفته ايشان را مى‌گفتند. دل‌ها [و افكار] شان به هم مى‌ماند. ما نشانه‌ها [ى خود] را براى گروهى كه يقين دارند، نيك روشن گردانيده‌ايم).

در اين آيه، پس از اشاره به بهانه‌هاى مشركان زمان پيامبر (ص)[٢] كه «چرا خدا با ما سخن نمى‌گويد؟! و چرا آيه و نشانه‌اى براى خود ما نمى‌آيد»، با عادى جلوه دادن تقاضاى آنان، به پيامبر دلدارى داده است كه اين سؤالات، حرف تازه‌اى نيستند و تنها كافران عصر تو نيستند كه چنين درخواست‌هايى را مى‌كنند؛ بلكه پيش از آنها يهود و نصارا هم از پيامبرانشان درخواست‌هاى غير منطقى داشتند.[٣] از جمله يهود از موسى (ع) خواستند كه خدا را به آنها نشان بدهد تا آنها خدا را ببينند.[٤] نصارى هم از عيسى (ع) خواستند كه خداوند براى آنها از آسمان غذا (مائده) نازل كند[٥]. سپس اضافه مى‌كند طرز تفكّر هر دو گروه به يكديگر شباهت دارد؛ ولى ما براى اين‌گونه درخواست‌ها اعتبار و ارزشى قائل نيستيم؛ چرا كه آيات خودمان را به قدر كفايت براى طالبان حقيقت، بيان كرده‌ايم.

آرى! اين منطق سست و بى‌پايه، مخصوص به يك گروه و دو گروه نبود؛ بلكه شايد بيشتر افراد بى‌ايمان در طول تاريخ، در برابر پيامبران به آن توسّل جسته‌اند. همان‌گونه كه در آيه ٩٤ سوره مبارك اسرا، بهانه بشر بودن پيامبران به عنوان يكى از عوامل ايمان نياوردن مردم به آنها دانسته شده است:

[١]. سوره بقره، آيه ١١٨.

[٢]. منظور از« الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ» در آيه، كفّار مشرك غير از اهل كتاب است( ترجمه تفسير الميزان، ج ١، ص ٣٩٧).

[٣]. التحرير و التنوير، ج ١، ص ٦٧١؛ تفسير نور، ج ١، ص ١٩١.

[٤].( وَ إِذْ قُلْتُمْ يا مُوسى‌ لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْكُمُ الصَّاعِقَةُ وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ)( سوره بقره، آيه ٥٥)).

[٥].( إِذْ قالَ الْحَوارِيُّونَ يا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ أَنْ يُنَزِّلَ عَلَيْنا مائِدَةً مِنَ السَّماءِ قالَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ‌)( سوره مائده، آيه ١١٢).