روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ١٣٩ - يك آزمايش و اذيت
سختىها گرفتار بىصبرى مىشوند. در مقابل، شخصى كه پيش از قرار گرفتن در موقعيت ناخوشايند، از وقوع آن آگاه مىگردد، طبيعتاً خود را براى رويارويى و عبور از آن آماده مىكند. بنا بر اين، آگاهى از اينكه قرار است سختىهايى براى انسان پيش آيد، موجب خواهد شد تا انسان، پيش از به وجود آمدن سختى، انتظار آن را بكشد و خود را براى پذيرش سختى آماده كند. ايجاد زمينه و آمادگى به نوعى واكسينه نمودن شخص در برابر حوادث است تا استعدادهاى او براى تصميمگيرى و ابراز واكنش صحيح، شكوفا گردد.
كاربردها
در اين جا به نمونههايى از كاربرد قرآنى اين روش اشاره مىشود.
يك. آزمايش و اذيت
پيشگويى خداوند در باره اين كه مسلمانان در مال و جان خويش مورد آزمايش قرار خواهند گرفت و اين كه به آنان از جانب اهل كتاب و مشركان، اذيت و آزار فراوانى خواهد رسيد، از اين باب به شمار مىرود. خداى تعالى در سوره آلعمران، پس از بيان مسئله امتحان مؤمنان[١] و نيز بعد از نقل سخنان يهوديان كه ممكن بود باعث سستى مسلمانان شود،[٢] در آيه ١٨٦ اين سوره، با بيان اينكه مسئله آزمايش از يك سو، و گفتارهاى پنهانى و زخم زبان اهل كتاب از سوى ديگر، مواردى هستند كه مؤمنان در آينده همواره با آن رو به رو خواهند بود، آنان را براى تحمّل چنين رويدادى آماده مىسازد:[٣]
(لَتُبْلَوُنَّ فِي أَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ وَ لَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَ مِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذىً كَثِيراً وَ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا فَإِنَّ ذلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ.[٤]
به يقين [همه شما] در اموال و جانهاى خود، آزمايش مىشويد! و از كسانى كه پيش از شما به آنها كتاب [آسمانى] داده شده [يعنى يهود]، و از مشركان، سخنان آزاردهنده فراوان خواهيد شنيد!).
[١].( ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُؤْتِيَهُ اللَّهُ الْكِتابَ وَ الْحُكْمَ وَ النُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُولَ لِلنَّاسِ كُونُوا عِباداً لِي مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ لكِنْ كُونُوا رَبَّانِيِّينَ بِما كُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْكِتابَ وَ بِما كُنْتُمْ تَدْرُسُونَ)( سوره آل عمران، آيه ١٧٩).
[٢].( لَقَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ فَقِيرٌ وَ نَحْنُ أَغْنِياءُ سَنَكْتُبُ ما قالُوا وَ قَتْلَهُمُ الْأَنْبِياءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَ نَقُولُ ذُوقُوا عَذابَ الْحَرِيقِ)( سوره آل عمران، آيه ١٨١).
[٣]. ترجمه تفسير الميزان، ج ٤، ص ١٣١.
[٤]. سوره آل عمران، آيه ١٨٦.