اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! روزه بر شما مقرّر شده است، همان گونه كه بر كسانى كه پيش از شما [بودند] مقرر شده بود، باشد كه پرهيزگارى كنيد. [روزه در] روزهاى معدودى [بر شما مقرر شده است‌]).

تعبير «أيّاماً معدودات» مفعول فيه و ظرف «الصّيام» است. يعنى روزه بر شما در روزهاى معدودى واجب شده است. نكره آمدن ايّام و اتّصاف آن به صفت «معدودات»، مفيد معناى تحقير[١] و نشان دهنده آسان بودن عمل است.[٢] در اين آيه، بزرگ‌نمايىِ سختى روزه كه از تعداد روزهاى نامحدود و بى‌شمار آن در ذهن شكل مى‌گيرد، با تأكيد بر محدود بودن زمان روزه‌دارى، از بين رفته است و در واقع، خداوند با تقليل كمّى، اندازه واقعى آن را روشن نموده است. نتيجه آن كه مكلّف، مقدار مشقّت ظاهرى روزه را محدود و پايان‌پذير ارزيابى مى‌كند و ديگر تحمل اين مشقّت را نيازمند توان بيش از حد نمى‌داند.

همان گونه كه اشاره شد، كوچك‌سازى مشكل حتّى اگر از تقليل غير واقعى آن به دست آيد، موجب تقويت توان انسان مى‌گردد؛ ولى اين تقويت، پايدار نيست و هنگامى كه با واقعيت روبه‌رو مواجه شويم، ديگر كاربردى ندارد. نمونه‌اى از اين تقليلِ غير واقعى و كوچك فرض كردن مشكل، از زبان يهوديان نقل شده است. از پندارهاى باطل و خيالات واهى يهوديان اين بود كه فكر مى‌كردند بجز چند روز محدود، در آتش دوزخ گرفتار نخواهند شد:

(أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ يُدْعَوْنَ إِلى‌ كِتابِ اللَّهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ وَ هُمْ مُعْرِضُونَ‌ ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ وَ غَرَّهُمْ فِي دِينِهِمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ.[٣]

آيا نديدى كسانى را كه بهره‌اى از كتاب [تورات‌] داشتند، به سوى كتاب الهى دعوت شدند تا در ميان آنها داورى كند. سپس گروهى از آنان،

[١]. هم‌چنان كه همين توصيف در آيه( وَ شَرَوْهُ بِثَمَنٍ بَخْسٍ دَراهِمَ مَعْدُودَةٍ)( سوره يوسف، آيه ٢٠) مى‌فهماند كه يوسف( ع) را به چند درهم ناچيز فروختند.

[٢]. تسنيم، ج: ٩، ص ٢٧٥؛ ترجمه تفسير الميزان، ج ٢، ص ٥ و ٩.

[٣]. سوره آل عمران، آيه ٢٣ و ٢٤.