روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٢٤٢ - چهار معيت
امّا شكل سوم همراهىِ الهى، «معيّت قهّاريه» است كه هر جا تحقّق يابد، به كمينگاه خدا براى تبهكاران و توطئهگران، تبديل مىشود. نمونهاش، همراهى خدا با منافقانى است كه مخفيانه به خلوتهاى شبانه رو مىآورند و در باره آنچه مورد رضاى خداى سبحان نيست، به گفتگو مىنشينند؛ امّا خداوند نه تنها با آنان است، كه نسبت به آنچه مىكنند، احاطه تام دارد.
يَسْتَخْفُونَ مِنَ النَّاسِ وَ لا يَسْتَخْفُونَ مِنَ اللَّهِ وَ هُوَ مَعَهُمْ إِذْ يُبَيِّتُونَ ما لا يَرْضى مِنَ الْقَوْلِ وَ كانَ اللَّهُ بِما يَعْمَلُونَ مُحِيطاً.[١]
آنها زشتكارىِ خود را از مردم پنهان مىدارند؛ امّا از خدا پنهان نمىدارند، و هنگامى كه در مجالس شبانه، سخنانى كه خدا راضى نبود مىگفتند، خدا با آنها بود. خدا به آنچه انجام مىدهند، احاطه دارد).
توجّه به چنين همراهىاى از سوى دشمنان مىتواند از راههاى تضعيف روحيه آنان به شمار آيد. لذا در بخش تضعيف جبهه باطل نيز كاربرد خواهد داشت.
گفتنى است كه گاه قرآنكريم از همراهى و مصاحبتى سخن مىگويد كه جامع بين اين اقسام است. باز در تاريخ پرماجراى حضرت موسى (ع) وقتى وى به همراه برادرش هارون، مأموريت حركت به سوى فرعون را دريافت كرد، از سابقه خويش مبنى بر قتل يكى از قبطيان و احتمال عدم موفّقيت در اين مأموريت الهى اظهار بيم كرد؛[٢] امّا خداوند فرمود:
(كَلَّا فَاذْهَبا بِآياتِنا إِنَّا مَعَكُمْ مُسْتَمِعُونَ.[٣]
چنين نيست! [آنان كارى نمىتوانند انجام دهند.] شما هر دو با آيات ما برويد، ما با شما هستيم و [سخنانتان را] مىشنويم).
اگر در آيه تنها معيّت رحيميه مطرح بود، بايد مىفرمود: من با شما دو نفر هستم و از تعبير «مَعَكُما» استفاده مىنمود؛ چنان كه قبلًا به آن اشاره شد؛[٤] امّا فرمود: «معكم». بنا بر اين، در صحنه تقابل موسى (ع) با فرعون، همراهى خدا با موسى و
[١]. سوره نساء، آيه ١٠٨.
[٢]. سوره شعرا، آيه ١٤.
[٣]. سوره شعرا، آيه ١٥.
[٤]. ر. ك: ذيل آيه ٤٦ سوره طه.