روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٢٤٠ - چهار معيت
از صبر و نماز، و قبل از پيشگويى بلاهايى كه در جهاد، متوجّه آنان مىگردد،[١] مسلمانان را جهت شركت در جهاد و پيكار با دشمنان، آماده نموده است.[٢]
افزون بر آيات يادشده كه در آنها همراهىِ خدا با صابران به عنوان عاملى براى تشويق و ترغيب به جهاد و پيكار با دشمنان مورد استفاده قرار گرفته بود، در سه جاى ديگر، براى اين منظور از معيّت رحيميّه خدا با «پرهيزكاران» استفاده شده است كه در هر سه مورد، اين همراهى با عبارت (وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ)[٣] بيان شده است. اعلام همراهى خدا با پرهيزكاران پس از فرمان جهاد، علاوه بر توجّه به لزوم رعايت تقوا حتّى در مبارزه با دشمن و مقابله به مثل با تجاوزات آنان، بر پشتيبانى و حمايت خدا از اهل تقوا و برخوردارى آنان از امداد و يارى الهى در ميدان نبرد دلالت دارد.
غير از مسئله جهاد و ترغيب به آن، يكى ديگر از كاربردهاى توجّه به همراهى خدا با اهل تقوا در باره رفع نگرانى از جهت توطئهها و حيلهگرىهاى دشمنان است. خداوند متعال در آيات پايانى سوره مبارك «نحل»، ابتدا پيامبر گرامىاش را به صبر و شكيبايى سفارش مىنمايد؛ صبرى كه خود عنايتى از طرف خداست: (وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ[٤] سپس ايشان را از اندوهگين شدن به خاطر كفرورزى كافران و دلتنگى به جهت مكر حيلهگران نهى مىنمايد: (وَ لا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَ لا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ.[٥] آن گاه در ضمن بيانى كلّى، از همراهى ويژه و مهرآميز خود با كسانى كه پروا دارند و احسان و نيكى ورزند، خبر داده است:
(إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا وَ الَّذِينَ هُمْ مُحْسِنُونَ.[٦]
خداوند با كسانى است كه تقوا پيشه كردهاند، و كسانى كه نيكوكارند).
[١]. ترجمه تفسير الميزان، ج ١، ص ٥١٦.
[٢].( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ ... وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ)( سوره بقره، آيه ١٥٣- ١٥٥).
[٣]. سوره بقره، آيه ١٩٤؛ سوره توبه، آيه ٣٦ و ١٢٣.
[٤]. سوره نحل، آيه ١٢٧.
[٥]. سوره نحل، آيه ١٢٧.
[٦]. سوره نحل، آيه ١٢٨.