روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٢٤١ - چهار معيت
بيان اين همراهى پس از امر به صبر و نهى از حزن و دلتنگى، نشان دهنده جايگاه توجّه به معيّت الهيّه و تأثير آن در رفع نگرانىها و جلوگيرى از قرار گرفتن در تنگاى روحى خواهد بود. از طرفى، ذكر تقواپيشگى و احسان، به صورت دو جمله مستقل، بيانگر اين نكته است كه هر يك از آن دو، عاملى مستقل در جلب حمايت خدا هستند.
در ادامه، آياتى مىآيند كه معيّت خاصّه الهى در آنها در موضوع ترغيب به جهاد و تحمّل سختىهاى آن به كار رفته است. در آيه زير، همراهى خدا با مجاهدان، نه به عنوان صبرپيشگان و يا پرهيزكاران، بلكه به صورت مستقيم و با استفاده از ضمير خطاب «كُم» يادآورى شده است:
(فَلا تَهِنُوا وَ تَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَ اللَّهُ مَعَكُمْ وَ لَنْ يَتِرَكُمْ أَعْمالَكُمْ.[١]
پس سستى نورزيد و [كافران را] به آشتى مخوانيد؛ [كه] شما برتريد و خدا با شماست و از [ارزش] كارهايتان هرگز نخواهد كاست).
پس از واقعه «بدر» و قبل از نبرد «احد»، برخى از مسلمانان به دنبال صلح و سازش با كفّار بودند،[٢] امّا تذكر به همراهى خداوند با مؤمنان، در پى تشويق آنان به ادامه جنگ و لزوم پرهيز از سازش، همچنين يادآورى برترى و پيروزى آنان، مايه استوارى و آمادگى هرچه بيشتر ايشان جهت پيكار با دشمنان شد.[٣]
از ديگر نمونههاى معيّت رحيميه مىتوان همراهىِ خداوند با فرشتگان به منظور ثبات بخشيدن به مجاهدان را بر شمرد.[٤] بنا بر آنچه در آيات مربوط به جهاد از انواع همراهى خاص خدا بيان شد، مىتوان اين گونه برداشت كرد كه تأثير مثبت توجّه به همراهى خدا با گروه صابران، پرهيزكاران، مجاهدان و حتّى فرشتگان، هم در مرحله آمادهسازى براى جهاد خواهد بود و هم در ميدان مبارزه و مقاومت عليه دشمن و هم در مرحله غلبه و پيروزى بر آنان.
[١]. سوره محمّد، آيه ٣٥.
[٢]. التحرير و التنوير، ج ٢٦، ص ١١١.
[٣]. تفسير راهنما، ج ١٧، ص ٣٦٦.
[٤].( إِذْ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى الْمَلائِكَةِ أَنِّي مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا الَّذِينَ آمَنُوا ...)( سوره انفال، آيه ١٢).