بالله» به همراه يك اسم منصوب بعد از آن بيان شده است. بيشتر مفسّران و نحويان، حرف «باء» را در اين ساختار، زائده يا همان تأكيد دانسته و كلمه «الله» را فاعل «كفى» گرفته‌اند و اسم منصوب بعد از آن را نيز تمييز يا حال قرار داده‌اند.[١] بنا بر اين، تركيب معناى جمله چنين خواهد بود: «خدا از فلان حيث، كافى و بس است».[٢]

در واقع، در اين ساختار با اضافه شدن «باء» تأكيد و ذكر جهت كفايت، بر كافى بودن پروردگار از آن جهت خاص تأكيد شده است. اين جهات و حيثيات كه به وسيله همان اسم‌هاى منصوب بيان شده و متناسب با محتواى آيات، كفايت الهى را به جنبه‌اى خاص مقيّد نموده‌اند، عبارت‌اند از: گواه بودن،[٣] حسابرسى،[٤] آگاهى،[٥] وكالت،[٦] ولايت،[٧] نصرت‌[٨] و هدايت.[٩] با اين حساب، توجّه به چنين آياتى، كسب اطمينان به بسندگى خداى تعالى و در نهايت، احساس بى نيازى نمودن در همان جهت خاص را به دنبال خواهد داشت. براى نمونه، آن‌جا كه موضوع انكار رسالت به وسيله كافران مطرح مى‌شود، متناسب با آن، خداوند بر كافى بودن خود از جنبه شهادت تأكيد مى‌كند، تا ضمن اتمام حجّت بر آنان، پيامبر گرامى خود را نيز تأييد و دلگرم نمايد.[١٠] همچنين وقتى شهادت به صدق‌

[١]. روح المعانى فى تفسير القرآن العظيم، ج ٣، ص ٤٥؛ البحر المحيط فى التفسير، ج ٣، ص ٦٥٩؛ ترجمه مجمع البيان، ج ٥، ص ١٦٦؛ مغنى اللبيب عن كتب الاعاريب، ج ١، ص ١٤٤.

[٢]. البته برخى« كفى» را در معناى فعل امر« اكتف( كافى بدان)»؛ و« باء» را تعديه دانسته‌اند و اين طور معنا كرده‌اند كه« خدا را در فلان جهت، كافى بدان»( ر. ك: قاموس قرآن، ج ١، ص ١٥٤؛ مفردات الفاظ القرآن، ص ٧١٩).

[٣].( وَ كَفى‌ بِاللَّهِ شَهِيداً)( سوره نساء، آيه ٧٩ و ١٦٦؛ سوره يونس، آيه ٢٩؛ سوره رعد، آيه ٤٣؛ سوره اسراء، آيه ٩٦؛ سوره فتح، آيه ٢٨؛ و نيز ر. ك: سوره عنكبوت، آيه ٥٢؛ سوره احقاف، آيه ٨؛ سوره فصلت، آيه ٥٣).

[٤].( كَفى‌ بِاللَّهِ حَسِيباً)( سوره نساء، آيه ٦؛ سوره انبيا، آيه ٤٧.( كَفى‌ بِاللَّهِ حَسِيباً)( سوره احزاب، آيه ٣٩).

[٥].( وَ كَفى‌ بِاللَّهِ عَلِيماً)( سوره نساء، آيه ٧٠).( وَ كَفى‌ بِرَبِّكَ بِذُنُوبِ عِبادِهِ خَبِيراً بَصِيراً)( سوره اسراء، آيه ١٧؛ سوره فرقان، آيه ٥٨).

[٦].( وَ كَفى‌ بِاللَّهِ وَكِيلًا)؛ سوره نساء، آيه ٨١، ١٣٢ و ١٧١؛ سوره احزاب، آيه ٣، ٤٨؛( كَفى‌ بِرَبِّكَ وَكِيلًا)( سوره اسرا، آيه ٦٥).

[٧].( وَ كَفى‌ بِاللَّهِ وَلِيًّا)( سوره نساء، آيه ٤٥).

[٨].( وَ كَفى‌ بِاللَّهِ نَصِيراً)( سوره نسا، آيه ٤٥).

[٩].( كَفى‌ بِرَبِّكَ هادِياً وَ نَصِيراً)( سوره فرقان، آيه ٣١).

[١٠].( وَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَسْتَ مُرْسَلًا قُلْ كَفى‌ بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ)( سوره رعد، آيه ٤٣؛ سوره نساء، آيه ٧٩؛ سوره فتح، آيه ٢٨).