روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ١٤٣ - چهار تكاليف الهى
پيامبر (ص) در برابر اين توطئهها كمك مىنمايد.
(يَعْتَذِرُونَ إِلَيْكُمْ إِذا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ قُلْ لا تَعْتَذِرُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّأَنَا اللَّهُ مِنْ أَخْبارِكُمْ ....[١]
هنگامى كه به سوى آنها [كه از جهاد تخلّف كردند] باز گرديد، از شما عذرخواهى مىكنند. بگو: «عذرخواهى نكنيد، ما هرگز به شما ايمان نخواهيم آورد! چرا كه خدا ما را از اخبارتان آگاه ساخته»).
پيشگويى قرآن از تمسّك مشركان در آينده به جبر براى توجيه عقايد و عملكرد خويش- كه در آيه زير بيان شده است- از ديگر نمونههاى تقويت مشكل- انتظارى است كه پيامبر (ص) را براى رويارويى با اين رفتار، آماده ساخته است.
(سَيَقُولُ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شاءَ اللَّهُ ما أَشْرَكْنا وَ لا آباؤُنا وَ لا حَرَّمْنا مِنْ شَيْءٍ كَذلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ حَتَّى ذاقُوا بَأْسَنا قُلْ هَلْ عِنْدَكُمْ مِنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوهُ لَنا إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا تَخْرُصُونَ.[٢]
به زودى مشركان مىگويند: «اگر خدا مىخواست، نه ما مشرك مىشديم و نه پدران ما و نه چيزى را تحريم مىكرديم!». كسانى كه پيش از آنها بودند نيز همين گونه دروغ مىگفتند و سرانجام [طعم] كيفر ما را چشيدند. بگو: «آيا دليل روشنى [بر اين موضوع] داريد؟ پس آن را به ما نشان دهيد؟ شما فقط از پندارهاى بىاساس پيروى مىكنيد، و تخمينهاى نابهجا مىزنيد»).
چهار. تكاليف الهى
دشوارى عمل به تكاليف الهى نيز مىتواند به وسيله آگاهىبخشى نسبت به وقوع آنها قبل از رسيدن وقت انجامشان، كاهش پيدا كند. در آيه زير، اين زمينهسازى در باره يكى از محرّمات احرام يعنى شكار حيوانات، صورت گرفته است:
(يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللَّهُ بِشَيْءٍ مِنَ الصَّيْدِ تَنالُهُ أَيْدِيكُمْ وَ رِماحُكُمْ لِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَخافُهُ بِالْغَيْبِ فَمَنِ اعْتَدى بَعْدَ ذلِكَ فَلَهُ عَذابٌ أَلِيمٌ.[٣]
[١]. سوره توبه، آيه ٩٤.
[٢]. سوره انعام، آيه ١٤٨.
[٣]. سوره مائده، آيه ٩٤.