روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ١٥٦ - ٤ تقويت«پاداش - انتظارى»
ياد شده است كه مىتواند بيانگر اين باشد كه صبر به عنوان يك عمل نيك، داراى پاداشى است كه هرگز از بين نخواهد رفت. مسئله عدم تضييع اجر نيكوكاران، بعد از مسئله صبر و شكيبايى و رعايت تقواى الهى، در آيه ٩٠ سوره مبارك يوسف نيز بيان شده است.[١]
غير از دشوارىِ عمل نمودن به اين دستورها و صبرى كه اين دشوارى مىطلبيد، مخالفتهاى دشمنان پيامبر (ص) كه در قالب تكذيب او، بيان تهمتهاى زشت و ناروا و ... صورت مىگرفت نيز از جمله موضوعات دشوارى بود كه نياز به صبر و بردبارى داشت. از همين رو، خداوند متعال به پيامبر گرامىاش با وعده به پاداش تام و تمام[٢] در روز قيامت به خاطر تحمّل تكذيب دشمنان، روحيه مىبخشد:
(فَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ جاؤُ بِالْبَيِّناتِ وَ الزُّبُرِ وَ الْكِتابِ الْمُنِيرِ\* كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ وَ إِنَّما تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ ....[٣]
پس اگر تو را تكذيب كنند، [چيز تازهاى نيست] رسولان پيش از تو [نيز] تكذيب شدند؛ پيامبرانى كه دلايل آشكار و نوشتههاى متين و محكم و كتاب روشنىبخش آورده بودند. هر كسى مرگ را مىچشد و شما پاداش خود را به طور كامل در روز قيامت خواهيد گرفت).
در اين آيات، پس از دلدارى بخشيدن به پيامبر خدا (ص) به جهت تكذيب وى از سوى امّتش، ابتدا با بيان قاعدهاى كلى دالّ بر مرگ تمام جانداران، به موقّتى بودن رنجها و مشكلات اشاره نموده است.[٤] سپس خطاب به عموم مردم نه فقط پيامبر، از دريافت كامل پاداش در قيامتْ خبر داده است كه پاداش كامل ايشان در برابر ابلاغ رسالت و تحمّل رنجهاى آن، مىتواند از مصاديق مورد نظر براى «إِنَّما تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ» باشد.[٥]
[١].( قالُوا أَ إِنَّكَ لَأَنْتَ يُوسُفُ قالَ أَنَا يُوسُفُ وَ هذا أَخِي قَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْنا إِنَّهُ مَنْ يَتَّقِ وَ يَصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ)( سوره يوسف، آيه ٩٠).
[٢]. مصدر« توفية» كه فعل« توفون» از آن گرفته شده است، به معناى پرداختن به طور كامل است( ترجمه تفسير الميزان، ج ٤، ص ١٣١).
[٣]. سوره آل عمران، آيه ١٨٤ و ١٨٥.
[٤]. تفسير نور، ج ٢، ص ٢١٥؛ تفسير أحسن الحديث، ج ٢، ص ٢٤٧.
[٥]. تفسير راهنما، ج ٣، ص، ١٧٦؛ التبيان فى تفسير القرآن، ج ٣، ص ٧٠.