روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٧٦ - چهار تكذيب
و اگر بخواهند به تو خيانت كنند، پيش از اين [نيز] به خدا خيانت كردند و [خدا تو را] بر آنان مسلّط ساخت، و خدا، داناى حكيم است).
در اين آيه به پيامبر (ص) اين گونه دلدارى داده شده كه اگر اين اسيران راجع به آن پيمانى كه با تو بستند، خيانت نمايند، چندان جاى تعجّب نيست؛ زيرا هر چه باشد تو پيامبر و مخلوق ما هستى. اينان به قدرى گمراه و لجوج هستند كه قبلًا حتّى با خدا كه خالق توست هم خيانت نمودند! خيانتشان به خدا اين بود كه پيمان يكتاپرستى را كه به وسيله عقل و فطرت از ايشان گرفته شده بود، درهم بشكنند و به بتپرستى بازگردند و بار ديگر عليه اسلام قيام كنند.[١] روشن است كه خيانت به خدا بسيار بدتر از خيانت به پيامبر خداست. پس با مقايسه ميان اين دو خيانت و در نظر داشتن جايگاه خدا و پيامبر خدا، تحمّل خيانت به پيامبر، آسانتر مىگردد.
چهار. تكذيب
تكذيب و دروغپردازى عليه پيامبران الهى- كه در قرآن كريم، مكرّر از آن ياد شده است-،[٢] همواره يكى از حربههاى مخالفان براى رويارويى با دين خدا بوده است. انبياى الهى و از جمله پيامبر اكرم (ص) از اين صفت ناپسند دشمنان و مخالفان خويش به شدّت ناراحت و غمگين مىشدند. لذا از پروردگارشان در مقابل تكذيب اقوامشان طلب يارى مىنمودند.[٣]
خداى متعال هم علاوه بر يارى پيامبر (ص)، با استفاده از روشهاى گوناگون به ايشان دلدارى و تسليت مىبخشد. يكى از اين روشها تقويت با مقايسه صعودىِ همسوست كه در آيه زير نسبت به پيامبر اكرم (ص) به كار رفته است.
(وَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ ما بَلَغُوا مِعْشارَ ما آتَيْناهُمْ.[٤]
كسانى كه پيش از آنان بودند (نيز آيات الهى را) تكذيب كردند، در حالى كه اينها به يك دهم آنچه به آنان داديم نمىرسند!).
[١]. ترجمه تفسير الميزان، ج ٩، ص ١٨٢؛ تفسير آسان، ج ٦، ص ١٦٧.
[٢]. مجموع آيات اين موضوع از حدود ٢٥٠ آيه متجاوز است.
[٣].( قالَ رَبِّ انْصُرْنِي بِما كَذَّبُونِ)( سوره مؤمنون، آيه ٢٦ و ٣٩).
[٤]. سوره سبأ، آيه ٤٥.