خواسته‌هايش تأمين شده است هر چند صد در صد نيست، امّا به دليل تصوّر بى نتيجه بودن تلاشش، آنها را ناچيز مى‌شمرد و هيچ‌گاه به آنها توجّه نمى‌كند. چنين شخصى پس از اين‌كه فعاليت خود را چيزى جز ملالت و خستگى ندانست، كم‌كم اميدش از دست مى‌رود و ديگر دليلى براى ادامه آن نمى‌بيند. لذا دچار ناكامى و تنيدگى خواهد شد.

انتظار صد در صديعدم تطابق نتيجه متوقَّع با نتيجه متوقِّعاحساس هدررفتكاهش ارزش فعل و نديدن نتايج موجوداحساس ناكامى‌

اين شخص، مانند كشاورزى است كه خيال مى‌كند تمام آنچه را كه كاشته بايد بدون كم و كاست برداشت كند؛ امّا هنگام برداشت متوجّه مى‌شود كه بخشى از بذرهايى كه كاشته بود، به هر دليل، ثمر نداده است. در اين حال، با وجود به بار نشستن بخش ديگرى از كاشته‌هايش، به تصوّر اين‌كه رنج چند ماهه او بى‌حاصل مانده و به هدف نهايى نرسيده است، از كار و تلاش دست مى‌كشد و زانوى غم بغل مى‌كند و با اين كار، تمام دست‌رنج خويش را از بين مى‌بَرَد. غافل از آن كه از اوّل نبايد چنين تصورّى مى‌كرد كه همه آنچه مى‌كارد، نتيجه‌بخش باشد؛ بلكه بايد مى‌پذيرفت كه برخى دانه‌ها، با وجود فراهم بودن همه زمينه‌ها (مانند آب و خاك و ...) براى رشد و نمو، باز به دلايل گوناگون، ممكن است به ثمر ننشينند.

بنا بر اين، پذيرش اين واقعيت كه در صحنه عمل ناكامى‌هايى وجود خواهد داشت، عاملى است براى تعديل نتيجه مورد انتظار (متوقَّع) فرد و تطابق آن با نتيجه محقّق شده (متوقِّع). پيامد مثبت اين تطابق، ثمربخش ارزيابى كردن تلاش و فعاليت است. اين ارزيابى، حركت‌آفرين است و شخص را به ادامه تلاش اميدوار مى‌سازد؛ چراكه از نتايج موجود راضى است و فعاليت خود را داراى ارزش مى‌داند و همين امر، موجب كاميابى و رضايتمندى اوست.

تعديل نتيجهتطابق نتيجه متوقَّع با نتيجه متوقِّعثمر بخش بودن فعلرضايت از نتيجهادامه فعاليتكاميابى‌

در قرآن كريم در دو مأموريت مختلف، به تعديل انتظارات افراد پرداخته است. مأموريت اوّل، مخصوص پيامبر (ص) و همان «رسالت الهى» و تبليغ دين خداست كه نتيجه مورد انتظار در آن، ايمان آوردن همه مردم و به سعادت رسيدن آنان است. مأموريت دوم، يكى از تكاليف مشترك ميان ايشان و ديگر مؤمنان، يعنى «جهاد» در