روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٢٦٤ - ٣ تقويت«خدا - كفايتى»
الدُّعاءِ)[١] كه حضرت زكريا پس از طرح تقاضاى داشتن فرزندى پاك گفت، اشاره به همين سمع تشريفى دارد.[٢]
نمونههايى از توجّه دادن خدا به اين نوع از شنوايى خدا، در آيات مربوط به نگرانى از فقر در بخش علم الهى، و نگرانى از عدم پذيرش دعوت پيامبر (ص) توسط خويشان و نيز ترس موسى و هارون (عليهما السلام) از طغيان فرعون در بخش نظارت الهى بيان شد كه به جهت اختصار، از بيان دوباره آنها خوددارى مىشود.
٣. تقويت «خدا- كفايتى»
مراد از اين روش، توجّهدهى به كفايت و بسنده بودن خداى تعالى در تمامى امور و در نتيجه، احساس بىنيازى نمودن از حمايت غير خداست. توانافزايى در روش يادشده، به اين شكل حاصل مىشود كه با اعلام كافى بودن همهجانبه حامى، حسّ بىنيازى از حمايت ديگر افراد، در حمايت شونده به وجود مىآيد، در نتيجه، اعتمادش براى تكيه كردن بر او تقويت مىگردد و هنگامى كه بر او تكيه كرد، اوّلًا احساس دلگرمى مىكند، ثانياً اين اعتماد و تكيه كردن، موجب پيوند خوردن قدرت او با قدرت حامى مىشود. لذا در برابر سختىها از توانايى بيشترى برخوردار خواهد شد.
در روشهاى پيشين، تلاش بر اين بود تا به فرد مبتلا به سختى، يادآورى شود كه وى تحت نظارت خداست و اوست كه پشتيبان و حامى وى در سختىها خواهد بود. حال اگر چنين شخصى با علم به اين كه مورد حمايت الهى است، امّا در كافى بودن اين حمايت ترديد كند، به كمك اين روش، اطمينان پيدا خواهد كرد كه خداى تعالى براى او از هر جهت كافى است. پُرواضح است آن جا كه خداى متعال به عنوان حامى، اعلام نمايد كه از هر حيث براى سامان يافتن امور بندهاش كافى است، توجّه و درك اين مطلب تأثير فراوانى در تقويت روحيه او دارد؛ چرا كه خود را از حمايت ديگران بىنياز مىببيند و تنها حامى خويش را خالق خود مىداند و در چنين حالتى، هيچ گاه بر غير خدا توكّل نمىكند.[٣] پس تزلزل و اضطراب در هيچ
[١]. سوره آل عمران، آيه ٣٨.
[٢]. عبارت« سَمِعَ اللهُ لِمَن حَمِدَهُ» كه پس از برخواستن از ركوع در نماز گفته مىشود نيز از همين نوع است.
[٣].( وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْراً)( سوره طلاق، آيه ٣).