روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ١٦١ - ٥ تقويت«عذاب - انتظارى»

بخش، از منابع تسكين‌بخش به حساب مى‌رود. در آيه زير، خداوند با وعده پرداخت تام و تمام نصيب مشركان مكّه و پدران مشركشان، به پيامبر (ص) دلدارى بخشيده است:[١]

(فَلا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِمَّا يَعْبُدُ هؤُلاءِ ما يَعْبُدُونَ إِلَّا كَما يَعْبُدُ آباؤُهُمْ مِنْ قَبْلُ وَ إِنَّا لَمُوَفُّوهُمْ نَصِيبَهُمْ غَيْرَ مَنْقُوصٍ.[٢]

پس ترديدى در [باطل بودن‌] معبودهايى كه آنها مى‌پرستند، به خود راه مده! آنها همان‌گونه اين معبودها را پرستش مى‌كنند كه پدرانشان قبلًا مى‌پرستيدند، و ما نصيب آنان را تمام و ناكاسته خواهيم داد).

با اين كه عبارت «لَمُوَّفُوهُم» خود به معنى اداى كامل حقّ آنان از عذاب و مجازات است، ذكر كلمه «غَيرَ مَنْقُوصٍ»، براى تأكيد بيشتر روى اين مسئله است.[٣]

همچنين خداوند متعال با بيان فرجام بد دشمنان با وجود توطئه‌ها و قدرت‌نمايى‌هايشان، به پيامبر (ص) اين‌گونه دلدارى مى‌دهد:[٤]

(لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ وَ مَأْواهُمُ النَّارُ وَ لَبِئْسَ الْمَصِيرُ.[٥]

گمان مبر كافران مى‌توانند از چنگال مجازات الهى در زمين فرار كنند! جايگاه آنان آتش است، و چه بد جايگاهى است).

در اين آيه، ابتدا به عنوان بشارتى به پيامبر خدا (ص) خطاب به ايشان، وى را از اين كه بپندارد كه ممكن است دشمنان لجوج از سلطه خدا خارج شوند يا بتوانند خدا را درمانده و ناتوان سازند و مانع تحقّق وعده الهى شوند، نهى فرموده و سپس با بيان جايگاه بد آنان در آخرت، به وى تسليت و دلدارى بخشيده است. با توجّه به اين آيات و آيات ديگرى از اين دست، نقش بيان فرجام بد دشمنان و انتظار سرنوشت سخت براى آنان به عنوان يكى از منابع تقويتى در كاهش فشار روانى روشن خواهد شد.

[١]. فرهنگ قرآن، ج ٢٦، ص ٣٥٣.

[٢]. سوره هود، آيه ١٠٩.

[٣]. ترجمه تفسير الميزان، ج ١١، ص ٥٧؛ تفسير نمونه، ج ٩، ص ٢٥٤.

[٤]. تفسير راهنما، ج ١٢، ص ٢٩٧.

[٥]. نور، ٥٧.