روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ١٦٠ - ٥ تقويت«عذاب - انتظارى»
تهديدى و تضعيف گروه باطل بر جنبه دلدارى و تقويت گروه حق، غلبه دارد؛ امّا مواردى به دليل نهيى كه در باره محزون شدن پيامبر (ص) به خاطر اعمال كافران بيان شده است، بيان عذاب آنها بيشتر در جايگاه دلگرمى و تسليتبخشى جلوه مىكند. نمونه اين موارد، ثبوت عذاب بزرگ (عَذابٌ عَظِيمٌ) براى شتاب كنندگان در كفر است كه در آيات زير به آن اشاره شده است:
(يا أَيُّهَا الرَّسُولُ لا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسارِعُونَ فِي الْكُفْرِ مِنَ الَّذِينَ قالُوا آمَنَّا بِأَفْواهِهِمْ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قُلُوبُهُمْ وَ مِنَ الَّذِينَ هادُوا سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ سَمَّاعُونَ لِقَوْمٍ آخَرِينَ لَمْ يَأْتُوكَ يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ مِنْ بَعْدِ مَواضِعِهِ يَقُولُونَ إِنْ أُوتِيتُمْ هذا فَخُذُوهُ وَ إِنْ لَمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوا وَ مَنْ يُرِدِ اللَّهُ فِتْنَتَهُ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهُ مِنَ اللَّهِ شَيْئاً أُولئِكَ الَّذِينَ لَمْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ لَهُمْ فِي الدُّنْيا خِزْيٌ وَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ.[١]
اى فرستاده [خدا]! آنها كه در مسير كفر شتاب مىكنند ... كسانى هستند كه خدا نخواسته دلهايشان را پاك كند. در دنيا رسوايى، و در آخرت، مجازات بزرگى نصيبشان خواهد شد).
(وَ لا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسارِعُونَ فِي الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لَنْ يَضُرُّوا اللَّهَ شَيْئاً يُرِيدُ اللَّهُ أَلَّا يَجْعَلَ لَهُمْ حَظًّا فِي الْآخِرَةِ وَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ.[٢]
و كسانى كه در راه كفر، شتاب مىكنند، تو را غمگين نسازند كه آنان هرگز به خدا هيچ زيانى نمىرسانند. خداوند مىخواهد در آخرت براى آنان بهرهاى قرار ندهد، و براى ايشان عذابى بزرگ است).
در اين آيات، نهى پيامبر (ص) از اندوه نسبت به شتاب كنندگان در كفر مطرح شده است و سپس در انتهاى آيه، از عذاب اين گروه خبر داده است. اين وعده عذاب بزرگ كه در برابر ناگوارىهايى كه به پيامبر (ص) و پيروان اندكش وارد مىشد، در كنار تهديد كفّار و مشركان، موجب تقويت روحيه و دلگرمى براى ايشان مىشد. وعده عذاب دردناك (عَذابٌ أَلِيمٌ) براى كافران، در آيه ١٧٧ سوره آلعمران[٣] هم كه در آن بحث تجارت ايمان و كفر و ضرر نرساندن كفر كافران به خداوند مطرح شده است، به نوعى از منابع تقويتى به شمار مىآيد.
همانگونه كه «وعده توفيه اجر» يعنى پرداختن پاداش به طور كامل در بخش انتظار پاداش، از منابع تقويتى به شمار آمد، «وعده توفيه جزاى كافران»، در اين
[١]. سوره مائده، آيه ٤١.
[٢]. سوره آل عمران، آيه ١٧٦.
[٣].( إِنَّ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الْكُفْرَ بِالْإِيْمانِ لَنْ يَضُرُّوا اللَّهَ شَيْئاً وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ)( سوره آل عمران، آيه ١٧٧).