روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٨٦ - يك كفرورزى
توجّه، موجب حصول اطمينان از اداى رسالت است. پس ديگر مشكل ايمان نياوردن مردم را از ناحيه خود و دينى كه به دعوتش مأمور شده است، نمىداند و براى ايمان آوردن برخى كافران، حرص بى مورد نخواهد داشت؛ بلكه تنها به انذار و تبليغ مىپردازد و حتّى منتظر اثر و نتيجه تبليغ هم نخواهد ماند![١]
اين توجّهدهى و يادآورى، به دو شكل وارد شده است. يكبار با تأكيد بر شئون مختلف وظيفه اصلى رسول، يعنى «تبليغ»، «تبشير»، «انذار» و «تذكّر» جنبه اثباتى رسالت روشن شده است؛ و بار ديگر با نفى وظايف زايد بر آن تكليف اصلى، جنبه سلبى اين مأموريت مشخص شده است. در سوره مبارك رعد خطاب به پيامبر اكرم (ص) در حالى كه از ايمان نياوردن مردم، آزردهخاطر شده بود و در انتظار تحقّق وعدههاى خدا مبنى بر عذاب كافران و پيروزى مؤمنان بود، مىفرمايد:
(وَ إِنْ ما نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِي نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ وَ عَلَيْنَا الْحِسابُ.[٢]
و اگر پارهاى از مجازاتها را كه به آنها وعده مىدهيم به تو نشان دهيم، يا [پيش از فرا رسيدن اين مجازاتها] تو را بميرانيم، در هر حال، تو فقط مأمور ابلاغ هستى و حساب [آنها] بر ماست).
در اين آيه، وظيفه پيامبر با كلمه «إنّما» منحصر در تبليغ دانسته شده است. اين انحصار در آيه ٩٩ سوره مائده[٣] در قالب نفى و استثنا و در آيه ٣٥ سوره نحل،[٤] به صورت اس- تفهام تقريرى بيان شده است.
در سوره غاشيه، مأموريت ايشان تنها در تذكّر دادن منحصر شده است (فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ)[٥] و در آيه زير، آن را منحصر در تبشير و انذار مردم دانسته است:
(إِنَّا أَرْسَلْناكَ بِالْحَقِّ بَشِيراً وَ نَذِيراً.[٦]
ما تو را به حق، براى بشارت و بيم دادن [مردم جهان] فرستاديم).
[١].( وَ قُلِ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ شاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَ مَنْ شاءَ فَلْيَكْفُرْ)( سوره كهف، آيه ٢٩).
[٢]. سوره رعد، آيه ٤٠.
[٣].( ما عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلاغُ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما تَكْتُمُونَ).
[٤].( وَ قالَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شاءَ اللَّهُ ما عَبَدْنا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ نَحْنُ وَ لا آباؤُنا وَ لا حَرَّمْنا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ كَذلِكَ فَعَلَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ إِلَّا الْبَلاغُ الْمُبِينُ).
[٥]. سوره غاشيه، آيه ٢١- ٢٦.
[٦]. سوره بقره، آيه ١١٩.