مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١٢ - دوره رسالت و مخصوصاً دوره مدینه

ندارند؛ بعضی استبعاد کردهاند که چگونه ممکن است وحی- که همه چیز را میآموخته است- خواندن و نوشتن را به او نیاموخته باشد [١]؟

در چندین روایت از روایات شیعه وارد شده که آن حضرت در دوران رسالت میخوانده ولی نمینوشته است [٢]. از آن جمله روایتی است که صدوق در علل الشّرایع آورده است:

«از منّتهای خدا بر پیامبرش این بود که میخواند ولی نمینوشت. هنگامی که ابو سفیان متوجّه احد شد، عبّاس عموی پیغمبر نامهای به آن حضرت نوشت. وقتی نامه رسید که او در یکی از باغهای اطراف مدینه بود. پیغمبر نامه را خواند ولی اصحابش را به مضمون نامه آگاه نکرد؛ امر کرد همه به شهر بروند. همینکه به شهر رفتند موضوع را به اطّلاع آنها رسانید.» [٣]

ولی در سیره زینی دحلان جریان نامه عبّاس را بر خلاف روایت علل الشّرایع نقل میکند، میگوید:

«همینکه. نامه عبّاس به رسول خدا رسید، مهرش را باز کرد، به ابی بن کعب داد بخواند. کعب خواند و پیغمبر دستور داد کتمان کند. پس از آن رسول خدا بر سعد بن الرّبیع صحابی معروف وارد شد و موضوع نامه عبّاس را با او در میان گذاشت و از او نیز خواست فعلًا موضوع را پنهان نگهدارد.» [٤]

بعضی معتقدند که آن حضرت در دوره رسالت، هم میخوانده و هم مینوشته است. سید مرتضی- به نقل بحار الانوار- میگوید:

«عقیده شعبی و جماعتی از اهل علم این است که رسول اکرم از دنیا نرفت مگر اینکه هم خواند و هم نوشت.» [٥]