دستگاهی است- پردهای است، استخوان است، اعصاب است- که به حرکت در میآید، در نتیجه شما چیزی را ادراک میکنید به نام «صوت». دیگر بیش از این بشر نمیتوانست در باب امواج درکی داشته باشد. امروز از راه همین علوم حسّی، یعنی از راه قرائنی که علوم حسّی به دست بشر داده، معلوم شده است که غیر از موج صوتی، امواجی هست که اساساً طرف نسبت با موج صوتی نیستند و حتّی نه گوش ما و نه هیچ حسّی از حواسّ ما قادر نیست آن امواج را درک کند ولی وجود دارند، مثل امواج برقی، امواجی که رادیوها پخش میکنند و رادیوی گیرنده شما آنها را تبدیل به موج صوتی میکند. آن موجی که مرکز پخش رادیو پخش میکند موج صوتی نیست. اگر به صورت موج صوتی میبود باید وقتی که مثلًا در تهران پخش میشود شاید یک ساعت و نیم یا بیشتر طول بکشد تا برسد به خراسان. میگویند اگر بنا شود موج صوتی فاصله قم تا تهران یعنی ٢٤ فرسخ را طی کند در حدود ١٠ دقیقه طول میکشد. سرعت حرکت آن نسبت به موج برق بسیار کند است. اگر مثلًا من که اینجا حرف میزنم یک بلندگویی هم در فاصله ٢٠٠ متری اینجا باشد که از آنجا هم صدا بیاید و شما هم صدای من را بشنوید و هم صدای بلندگو را، در این صورت کلمات را با فاصله میشنوید یعنی یک کلمه را از من میشنوید و با فاصله لحظهای از بلندگو میشنوید؛ یعنی طول میکشد تا موج صوتی بلندگو به شما برسد. ولی شما میبینید رادیو که حرف میزند در همان لحظه شما میشنوید. یا وقتی با تلفن مثلًا با خراسان حرف میزنید، مثل این است که در همین جا صحبت میکنید؛ به این سرعت صوت به شکل موج برقی حالا با سیم یا بیسیم میرود به خراسان و با همان سرعت بر میگردد به اینجا.

مثل معروفی است، میگویند صدای ساعت معروفی در انگلستان را مردمی که در آن سر دنیا هستند زودتر از مردمی که در آن میدان هستند، میشنوند؛ یعنی اگر شما در اینجا رادیوی انگلستان را بگیرید، صدای آن ساعت را قبل از مردمی که در انگلستان در آن میداناند، میشنوید. چرا؟ زیرا برای مردمی که میخواهند از طریق هوا و با موج صوتی صدای این ساعت را بشنوند، ممکن است یک ثانیه یا دو ثانیه طول بکشد ولی برای مردمی که صدای آن را با موج الکتریکی مثلًا در ایران گوش میکنند، یک ثانیه که هیچ، یک هزارم ثانیه و شاید یک میلیونیم ثانیه هم طول نمیکشد که این صدا به آنها میرسد. در نتیجه شما این صدا را از یک انگلیسی که در آنجاست، زودتر