مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧٢ - ١ ولاء محبّت یا ولاء قرابت

قرآن آمده است و روایات بسیاری نیز در این زمینه از طرق شیعه و اهل سنّت وارد شده که محبّت اهل البیت و از جمله علی (علیه السّلام) را یکی از مسائل اساسی اسلامی قرار میدهد و قهراً در این مورد، دو بحث به وجود میآید:

* اوّل اینکه چرا در موضوع اهل البیت، اینهمه توصیه شده است که مردم به آنها ارادت بورزند و این ارادت و محبّت را وسیله تقرّب به خداوند قرار دهند؟ گیرم همه مردم اهل البیت را شناختند و به آنها محبّت و ارادت واقعی پیدا کردند، چه نتیجه و خاصیتی دارد؟ دستورهای اسلامی همه مبنی بر فلسفه و حکمتی است. اگر چنین دستوری در متن اسلام رسیده باشد قطعاً باید حکمت و فلسفهای داشته باشد.

پاسخ این پرسش این است که دعوت به محبّت اهل البیت، و به عبارت دیگر ولاء محبّت اهل البیت، حکمت و فلسفه خاص دارد، گزاف و گتره نیست، پاداش به رسول اکرم یا به خود آنها نیست. قرآن کریم از زبان رسول اکرم تصریح میکند که پاداشی که از شما خواستم- یعنی مودّت ذوی القربی- فایدهاش عاید خود شماست.

ولاء محبّت، مقدّمه و وسیلهای است برای سایر ولاءها که بعداً توضیح خواهیم داد. رشته محبّت است که مردم را به اهل البیت پیوند واقعی میدهد تا از وجودشان، از آثارشان، از سخنانشان، از تعلیماتشان، از سیرت و روششان استفاده کنند. بعلاوه در کتاب جاذبه و دافعه علی علیه السّلام درباره خاصیتهای عشق و محبّت، و مخصوصاً عشق و محبّت به پاکان و اولیاء حق که انسانساز است و عامل بسیار ارزندهای است برای تربیت و برای به حرکت آوردن روحها و زیر و رو کردن روحیهها، مفصّلًا بحث کردهایم و در اینجا تکرار نمیکنیم.

* دوّم اینکه آیا ولاء محبّت از مختصّات شیعیان است یا سایر فرق اسلامی نیز به آن اعتقاد دارند؟

در جواب باید گفت که ولاء محبّت از مختصّات شیعیان نبوده، سایر فرقههای مسلمان نیز به آن اهمّیت میدهند. امام شافعی که از ائمّه چهارگانه اهل سنّت است در اشعار معروف خود میگوید: