مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧٨ - پرسش و پاسخ

از بیمه گزار چیزی نمیگیرند و این خود یک اشکال است.

- مؤسسه بیمه میتواند ببخشد.

جواب: میتواند ببخشد ولی قرارداد چگونه است؟ اگر از ابتدا در متن قرارداد تعلیق وجود داشته باشد، معامله از اصل باطل است.

- بانک وام مسکن میدهد و میگوید اگر تا ده سال توانستی قسط این وام را بده، اگر فوت کردی نمیخواهم.

جواب: نه، بانک اکنون تعهد میکند که بعد ببخشد. به او قرض میدهد و با او قرارداد میکند که اگر فوت کردی، من بقیه وام را آن وقت خواهم بخشید. در زمان فوت میبخشد. اگر در قرض هم به این شکل باشد که بخشش آن اکنون صورت بگیرد، یعنی قرض دهنده بگوید من این را از حالا به تو میبخشم به شرط اینکه بمیری- که اگر مرد بخشیدن حاصل شده- این نیز باطل است. ولی اگر اینطور نباشد بلکه هنگامی که قرض گیرنده فوت کرد آن وقت ببخشد، اشکالی ندارد. یک وقت تعهد میکند که بعد از مردن ببخشد. این درست است. ولی اگر اکنون به شرط مردن ببخشد، اشکال پیدا میکند. هبه معلّق هم اشکال دارد. بنابراین مسئله تعلیق و تنجیز هم خود یکی از مسائل بیمه است که بسیاری از بیمهها به حکم اینکه در متن آنها تعلیق قرار گرفته باطل خواهد بود.

سؤال: شکلی از بیمه عمر که فعلًا خیلی مطرح است، بیمهای است مخلوط از به شرط فوت و به شرط حیات، و آن به این ترتیب است که قرار میگذارند در طول مدت معینی مثلًا بیست سال بیمه گزار مبلغ معینی را پرداخت کند و در صورت فوت او در خلال مدت مقرر، بیمهگر مبلغی برابر مجموع قسطهایی که بیمه گزار پرداخت کرده است به ورثهاش پرداخت نماید و در صورت زنده ماندنش، در تاریخ مقرر معادل پرداختهایش را به وی پس بدهند. و اخیراً برای تشویق مردم به این نوع بیمه، مبلغی هم علاوه بر مجموع پولهای پرداختی به بیمه گزار میپردازند. آیا این عمل که از ناحیه بیمهگر یک پول اضافی بهطور یکطرفه تعیین میشود، صحیح است یا نه؟.

جواب: این نوع بیمه را یک بیمه مرکب دانستهاند، یعنی نوع جداگانه نشمردهاند.

گفتهاند بیمه به شرط فوت و به شرط حیات دو بیمه است: یک بیمه به شرط فوت