مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٠٤ - شرکت از نظر فقه اسلام

شرکت از نظر فقه اسلام

١. شرکت بر دو قسم است: قهری و عقدی. شرکت عقدی منقسم است به چهار قسم: شرکت عنان، شرکت ابدان، شرکت وجوه، شرکت مفاوضه. فقها فقط اولی را صحیح میدانند.

٢. فلسفه صحت فرض اول دون فرضهای دیگر این است که در اول، شرکت، ایجاد یک شکل جدید کار به واسطه افزایش سرمایه است. افزایش سرمایه و تمرکز آن سبب میشود که توانایی مضاعف شود. کاری که از ثروت متمرکز پیدا میشود مثل شرکت سهامیها از سرمایههای کوچک و جدا جدا نمیآید. و اما سایر اقسام شرکتها فقط شکل قمار دارد. ممکن است گفته شود که این خود نوعی بیمه است و ما در بیمه گفتیم خود اعتماد و اطمینان یک غرض عقلائی است. جواب این است که بیمه برای حفظ عین است و تأثیری در فعالیت ندارد اما شرکت در ابدان جلوی فعالیت را میگیرد. به هر اندازه که درآمد انسان به فعالیت خودش بستگی داشته باشد بیشتر او را متوجه کار و فعالیت میکند. به همان دلیل که میگویند رابطه کار و ثروت باید محفوظ باشد میگوییم شرکت ابدان و وجوه و مفاوضه این رابطه را از میان میبرد. عیب دوم اینکه به روح انسان جنبه اتکالی میدهد. اما در بیمه عین هیچ یک از این دو عیب نیست، نه انسان را اتکالی میکند و نه رابطه کار و ثروت را قطع میکند. درست است که ثروت و عوضی که از بیمه میگیرد محصول دسترنج