مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦٧ - ضمانت در مقابل پول

است. ضمان تا آنجا که ضمان دین است، با بیمه هیچ ارتباطی پیدا نمیکند. ضمان دین ربطی به بیمه ندارد.

مسئله دیگری در باب ضمان مطرح است به نام ضمان عین مغصوب. شخصی مال کسی را غصب کرده و عین مال هم اکنون نزد غاصب یا طرف دعوا موجود است.

شخص سومی میآید ضامن آن عین میشود، به صاحب مال میگوید از این پس من ضامن مال تو هستم. در اینجا معنی ضمان این است که اگر تلفی بر این مال وارد شد من عوضش را میدهم. تاکنون که مال نزد غاصب بوده ضامن و عهدهدار، خود غاصب بوده است؛ یعنی اگر این مال تلف میشد او میبایست عوضش را بپردازد.

ولی وقتی که ضامن پیدا شد و گفت من ضامن هستم، یعنی از این ساعت اگر مال تو تلف شد من عهدهدار آن هستم. این را میگویند ضمان عین مغصوبه. البته ضمان عین مغصوبه یک مسئله مورد اتفاقی نیست که حتماً درست باشد.

از آن بالاتر مسئله ضمان عین است که مغصوب هم نباشد- از اینجا بحث کم کم وارد بیمه میشود- یعنی کسی ضامن عین مال شخصی که در نزد خود آن شخص است بشود؛ بگوید من از این ساعت ضامن مال تو هستم که اگر خسارتی بر آن وارد شد یا بکلی تلف شد، عوضش را بدهم. آیا این درست است؟

ضمانت در مقابل پول

مطلب دیگر اینکه ضمانهایی که ما داریم ضمان به عوض نیست، یعنی ضامن در مقابل ضمان خود پول نمیگیرد. آنوقت این مسئله در باب ضمان مطرح میشود که ضمان به عوض چگونه است؟ آیا ضامن میتواند در مقابل ضمان خود یک پولی هم از کسی که به نفع او ضمانت کرده بگیرد یا نه؟ اگر گفتیم ضمان عین درست است و عوض گرفتن در ضمان هم درست است، یعنی اگر گفتیم ادله ضمان شامل اینها میشود، در آن صورت بیمه نوعی از ضمان میشود. لااقل بیمههای اشیاء اینطور است چون بیمه اشیاء معنایش این است که شخص، ضامن مال شما که در اختیار خودتان است میشود که اگر خسارتی بر آن وارد شد یا تلف شد عهدهدار خسارت یا تلف آن باشد ولی در مقابل این ضمان پولی هم میگیرد.