مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٩ - درس هفتم ابواب و رئوس مسائل فقه (٢) عقود

درس هفتم : ابواب و رئوس مسائل فقه (٢): عقود

«محقق» میگوید: «قسم دوم عقود است و مشتمل بر پانزده کتاب است.».

١. کتاب التجارة. در این کتاب درباره خرید و فروش، شرایط طرفین معامله (یعنی خریدار و فروشنده) و شرایط عوضین، شرایط عقد یعنی صیغه معامله و همچنین درباره انواع خرید و فروشها: معامله نقد، معامله نسیه که جنس نقد است و پول مدت دارد، معامله سَلَف که عکس آن است یعنی پیش فروش است: پول نقد دریافت میشود و جنس مدتدار است، بحث میشود. البته معاملهای که هم جنس و هم پول هر دو مدتدار باشد باطل است. و همچنین در باب «بیع» درباره مرابحه، مواضعه، تولیه بحث میشود. مقصود از مرابحه در اینجا این است که شخصی معاملهای میکند و بعد با گرفتن یک مقدار سود معامله را به دیگری واگذار میکند.

و مواضعه برعکس است، یعنی معامله را با مقداری کسر و تحمل ضرر به دیگری واگذار میکند. و تولیه این است که معامله را بدون سود و زیان به دیگری واگذار مینماید.

٢. کتاب الرهن. رهن یعنی گرو. احکام گرو گذاشتن و گرو گرفتن در این باب فقهی بیان میشود.

٣. کتاب مفلَّس. مفلّس یعنی ورشکسته، یعنی کسی که دارائیش وافی به دیونش