مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٤ - مسلمین در مکه

که در قرآن در باب جهاد آمده است- به نص و اتفاق جمیع مفسرین- آیهای است در سوره حج:

انَّ اللَّهَ یدافِعُ عَنِ الَّذینَ امَنوا انَّ اللَّهَ لایحِّبُ کلَّ خَوّانٍ کفورٍ. اذِنَ لِلَّذینَ یقاتَلونَ بِانَّهُمْ ظُلِموا وَ انَّ اللَّهَ عَلی نَصْرِهِمْ لَقَدیرٌ. الَّذینَ اخْرِجوا مِنْ دِیارِهِمْ بِغَیرِ حَقٍّ الّا انْ یقولوا رَبُّنَااللَّهُ وَ لَوْلا دَفْعُ اللَّهِ النّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوامِعُ وَ بِیعٌ وَ صَلَواتٌ وَ مَساجِدُ یذْکرُ فیهَا اسْمُ اللَّهِ کثیراً وَ لَینْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ ینْصُرُهُ انَّ اللَّهَ لَقَوِی عَزیزٌ. الَّذینَ انْ مَکنّاهُمْ فِی الْارْضِ اقامُوا الصَّلوةَ وَ اتَوُا الزَّکوةَ وَ امَروا بِالْمَعْروفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْکرِ وَ لِلَّهِ عاقِبَةُ الْامورِ [١].

چه آیات عجیبی است! اینها اولین آیاتی است که در قرآن راجع به تشریع جهاد آمده است.

مسلمین در مکه

این مقدمه را عرض کنم: چنانکه میدانیم وحی بر پیغمبر اکرم در چهل سالگی در مکه نازل شد و [آن حضرت] سیزده سال در مکه اقامت داشت و در آن سیزده سال چه خود ایشان و چه اصحاب ایشان فوق العاده در تحت شکنجه کفار قریش بودند، به طوری که عدهای مجبور شدند پس از استجازه از رسول اکرم از مکه مهاجرت کنند، هجرت کردند و به حبشه رفتند. مسلمین مکرر از پیغمبر اکرم اجازه میخواستند که از خودشان دفاع کنند و پیغمبر اکرم تا سیزده سال که در مکه بود اجازه نداد، که این هم فلسفهای دارد. تا آنکه کار فوق العاده سخت شد و از طرف دیگر اسلام در خارج مکه نفوذ کرد، از آن جمله در مدینه، و عدهای قلیل از اهل مدینه مسلمان شدند و آمدند و با پیغمبر اکرم بیعت کردند و متعهد شدند که اگر ایشان به مدینه بیایند از ایشان حمایت کنند. پیغمبر اکرم هجرت کردند و مسلمین هم تدریجاً مهاجرت کردند و در مدینه برای اولین بار یک مرکز مستقل به وجود آمد. سال اول هم اجازه دفاع داده نشد. در سال دوم هجرت بود که برای اولین بار