مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٦ - مسلمین در مکه

مردمی را یاری میکند که از خودشان دفاع کنند، مردمی که وقتی حکومت تشکیل بدهند به این شکل هستند: الَّذینَ انْ مَکنّاهُمْ فِی الْارْضِ مردمی که وقتی ما آنها را در زمین جای میدهیم و حکومت آنها را مستقر میسازیم، مردمی که وقتی به آنها قدرت میدهیم و تسلط میبخشیم، به این شکل در میآیند، به چه شکلی؟ اقامُوا الصَّلوةَ عبادت خدا را بپا میدارند و اتَوُا الزَّکوةَ زکات را ادا میکنند. (نماز رمز پیوند صحیح با خداست و زکات رمز تعاون و پیوند صحیح افراد انسان با یکدیگر است.)

آنها که خدا را از روی خلوص میپرستند و به یکدیگر کمک میکنند. وَ امَروا بِالْمَعْروفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْکرِ خودشان را متعهد میدانند که خوبیها را ترویج کنند و با بدیها و زشتیها مبارزه کنند. وَ لِلَّهِ عاقِبَةُ الْامورِ عاقبت کارها به دست خداست.

تا اینجا ما دانستیم که قرآن اساساً جهاد را که تشریح کرده است، نه به عنوان تهاجم و تغلب و تسلط است بلکه به عنوان مبارزه با تهاجم است.

ولی البته عرض میکنیم این تهاجمهایی که باید با آنها مبارزه بشود همه به این شکل نیست که طرف به سرزمین شما حمله کند. ممکن است تهاجم به این شکل باشد که طرف در سرزمین خودش گروهی ضعیف و ناتوان را و به اصطلاح قرآن «مستضعفین» را تحت شکنجه قرار دهد، شما در چنین شرایطی نمیتوانید بی تفاوت بمانید. شما رسالت دارید که آنها را آزاد کنید. یا دیگری فضای خفقانی ایجاد کرده که نمیگذارد دعوت حق در آنجا نشو کند، سدی ایجاد کرده، دیواری ایجاد کرده، دیوار را باید خراب کرد. همه اینها تهاجم است. باید مردم را از قید اسارتهای فکری و غیر فکری آزاد کنی. در همه این موارد، جهاد ضرورت دارد و چنین جهادی دفاع و مقاومت در برابر ظلم یعنی تهاجم است. دفاع به معنی اعم یعنی مبارزه با یک ظلم موجود، منتها باید درباره انواع ظلمها و تهاجمها که جهاد و مبارزه با آنها از نظر اسلام ضروری است بحث کنیم.