مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٠٢ - مرز اشتراک اسلام و سوسیالیسم

میزان ارزش خود آن چیز نیست، یعنی قدرت ایجاد کار یک چیز مساوی با مقدار کاری که انسان روی آن انجام داده نیست، خواه آن چیز یک جسم زنده باشد یا یک جسم مرده؛ البته هرکدام به یک دلیل ..

ج. سوسیالیسم مارکس واژگونه است ..

د. شعارهای مارکس بر ضد سرمایه داری است اما اصول و منطق مارکس سرمایه داری را تطهیر و تقویت میکند ..

ه. برهان ارزش اضافی کارل مارکس، بر فرض درستی، سود سرمایهدار را نامشروع جلوه میدهد و ماشین را وسیله مشروعی برای کارفرما که سود ببرد نمیداند، اما دلیلی ندارد که چرا ماشین که با پول مشروع یک نفر پولدار احیاناً خریده شده (مانعی ندارد که کسی با پول مشروع خود ماشینی بخرد) باید از ملکیت شخصی او خارج شود و به مالکیت جمع درآید. خود مارکس مالکیت شخصی را اگر مولود کار باشد مشروع میداند ..

و. از نظر ما دلیل بر مالکیت اشتراکی بر یک چیزی این است که آن چیز را فرد به وجود نیاورده است، طبیعت به وجود آورده یا اجتماع آن را به وجود آورده است و هیچ یک از ایندو به خاطر یک شخص معین هم به وجود نیاوردهاند؛ یعنی فرد نه با آن چیز رابطه فاعلی داشته باشد و نه رابطه غائی ..

ز. ماشین مظهر تکامل اجتماع است و هیچ فردی را به تنهایی نمیتوان مخترع و مبتکر آن شمرد. از این جهت، هم با ابزارهای دستی متفاوت است و هم با آثار هنری و تألیفات و دفاتر شعر ..

ح. ماشین جانشین انسان است در کار، نه یک ابزار انسان برای تولید. ماشین مولّد است نه ابزار تولید. اختراع ماشین ایجاد کار قابل فروش نیست، ایجاد منبع ایجاد کار است و از این جهت هم با ابزارهای دستی متفاوت است ..

ط. سوسیالیسم، به معنی مالکیت اشتراکی سرمایه از لحاظ ماشین، مخصوص عصر جدید است ولی از لحاظ طبیعت در قدیم نیز میتوانسته وجود پیدا کند، برخلاف نظر سوسیالیستها ..

ی. اشتراکیت در کار به هیچ وجه صحیح نیست. اشتراک در کار همان است که در فقه «اشتراک در ابدان» گفته میشود (شرایع- وسیلة النجاة سید).