مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٥ - شورای فقهی

متأسفانه در میان ما هنوز نه تقسیم کار و تخصص پیدا شده، نه همکاری و نه همفکری، و بدیهی است که با این وضع انتظار ترقی و حل مشکلات نمیتوان داشت.

راجع به مشاوره علمی و تبادل نظر هرچند به قدری واضح است که احتیاج به استدلال ندارد، اما برای اینکه دانسته شود در خود اسلام این پیش بینیها و دستورهای مترقیانه هست به آیهای از قرآن و به جملههایی از نهج البلاغه اشاره میکنم.

در خود قرآن در سوره مبارکه شوری میفرماید: وَالَّذینَ اسْتَجابوا لِرَبِّهِمْ وَ اقامُوا الصَّلوةَ وَ امْرُهُمْ شُوری بَینَهُمْ وَ مِمّا رَزَقْناهُمْ ینْفِقونَ [١]. این آیه کریمه مؤمنین و پیروان اسلام را اینطور وصف میکند: دعوت حق را اجابت میکنند، نماز را بپا میدارند، کار خود را با شَور و همفکری انجام میدهند و از آنچه به آنها عنایت کردهایم انفاق میکنند. پس، از نظر اسلام همفکری و تبادل نظر یکی از اصول زندگی اهل ایمان و پیروان اسلام است.

در نهج البلاغه میفرماید:

وَاعْلَموا انَّ عِبادَ اللَّهِ الْمُسْتَحْفِظینَ عِلْمَهُ یصونونَ مَصونَهُ وَ یفَجِّرونَ عُیونَهُ، یتَواصَلونَ بِالْوِلایةِ وَ یتَلاقَوْنَ بِالَمحَبَّةِ وَ یتَساقَوْنَ بِکأْسٍ رَوِیةٍ وَ یصْدُرونَ بِرِیةٍ [٢].

بدانید که آن دسته از بندگان خدا که علم خدا به آنها سپرده شده، سرّ خدا را نگه میدارند و چشمههای او را جاری میسازند (یعنی چشمههای علم را به روی مردم باز میکنند)، با یکدیگر رابطه دوستی و عواطف محبت آمیز دارند، با گرمی و بشاشت و محبت با یکدیگر ملاقات میکنند و یکدیگر را از جام اندوختههای علمی و فکری خود سیراب مینمایند، این یکی از جام اندوختههای فکر خود و نظر خود به آن یکی میدهد و آن یکی به این یکی، در نتیجه همه سیراب و ارضاء شده بیرون میآیند.