مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٦ - درس پنجم تاریخچه فقه و فقهاء (٤)

درس پنجم : تاریخچه فقه و فقهاء (٤)

٣٢. شیخ محمد حسن صاحب کتاب جواهرالکلام که شرح شرایع محقق است و میتوان آن را دائرة المعارف فقه شیعه خواند. اکنون هیچ فقیهی خود را از جواهر بی نیاز نمیداند. این کتاب مکرر چاپ سنگی شده است و اخیراً با چاپ حروفی در قطع وزیری مشغول چاپش هستند و در حدود پنجاه جلد ٤٠٠ صفحهای یعنی در حدود بیست هزار صفحه خواهد شد. کتاب جواهر عظیمترین کتاب فقهی مسلمین است و با توجه به اینکه هر سطر این کتاب مطلب علمی است و مطالعه یک صفحه آن وقت و دقت زیاد میخواهد میتوان حدس زد که تألیف این کتاب بیست هزار صفحهای چقدر نیرو برده است. سی سال تمام یکسره کار کرد تا چنین اثر عظیمی به وجود آورد. این کتاب مظهر نبوغ و همت و استقامت و عشق و ایمان یک انسان به کار خویشتن است. صاحب جواهر شاگرد کاشف الغطاء و شاگرد شاگرد او سید جواد صاحب مفتاح الکرامه است و خود در نجف حوزه عظیمی داشته و شاگردان زیادی تربیت کرده است. صاحب جواهر عرب است. در زمان خود مرجعیت عامه یافت و در سال ١٢٦٦ که اوایل جلوس ناصرالدین شاه در ایران بود درگذشت.

٣٣. شیخ مرتضی انصاری. نسبش به جابر بن عبد اللَّه انصاری از صحابه بزرگوار رسول خدا میرسد. در دزفول متولد شده و تا بیست سالگی نزد پدر خود