مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٤٥ - آیا توحید، حق شخصی است یا حق عمومی؟

بشماریم؟ البته باید مقدس بشماریم چون دفاع از حقوق انسانهاست.

دفاع از آزادی، امروز هم مقدس است

در مسئله آزادی، شما میبینید امروز همانهایی هم که با آزادی مبارزه میکنند، برای اینکه عمل خودشان را موجه جلوه بدهند میگویند ما از آزادی دفاع میکنیم، چون میدانند که دفاع از آزادی مفهوم مقدسی است. اگر جنگیدن واقعاً برای دفاع از آزادی باشد بحق است، لهذا میآیند نام تجاوز خودشان را «دفاع از آزادی» میگذارند. این، اذعان به این مطلب است که حقوق انسانیت هم قابل دفاع است، جنگ برای حقوق انسانیت مشروع و مفید است.

آیا توحید، حق شخصی است یا حق عمومی؟

یک مسئله در اینجا باید مورد توجه قرار گیرد و آن اینکه آیا توحید، اصل لاالهَ الَّا اللَّه جزء حقوق انسانیت است یا جزء حقوق انسانیت نیست؟ ممکن است کسی اینجور نظر بدهد و بگوید توحید جزء حقوق انسانیت نیست، جزء مسائل شخصی افراد و یا حداکثر جزء مسائل قومی ملتهاست؛ یعنی بنده ممکن است موحد باشم، اختیار دارم، میخواهم موحد باشم یا مشرک، و وقتی موحد شدم کسی حق ندارد مزاحم من بشود چون حق شخصی من است. ولی اگر آن دیگری مشرک شد باز هم حق شخصی خودش است. یک واحد ملی در قوانین خودشان سه حالت دارند: یک وقت میآیند توحید را به عنوان یک امر رسمی انتخاب میکنند و غیر موحد را نمیپذیرند، یک وقت شرک را مذهب رسمی قرار میدهند و یک وقت هم آزادی میدهند، هرکسی هرجور بود میل خودش. اگر توحید جزء قوانین ملی یک ملت قرار گرفت جزء حقوق آن ملت است، اگر نبود نه. این یک جور نظر است.

ولی یک نظر دیگر این است که توحید هم مثل آزادی جزء حقوق انسانی است.

ما در مورد آزادی عقیده گفتیم که معنی حق آزادی این نیست که آزادی یک فرد از طرف دیگری مورد تهدید قرار نگیرد بلکه ممکن است از طرف خودش مورد تهدید قرار گیرد. پس اگر مردمی برای توحید و برای مبارزه با شرک بجنگند جنگشان جنبه دفاعی دارد نه جنبه استخدامی و استعماری و استثماری و تجاوز.

حالا درست توجه کردید اینکه میگوییم نزاع صغروی است چه معنایی دارد؟