مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٨ - درس دوم تاریخچه فقه و فقهاء (١)

درس دوم : تاریخچه فقه و فقهاء (١)

همچنانکه در درسهای پیش یادآوری کردهایم یکی از مقدمات آشنایی با یک علم این است که شخصیتها و صاحبنظران معروف آن علم که عقاید و آرائشان در آن علم مورد توجه است و همچنین تألیفات و آثار و کتب مهمی که در آن علم نگاشته شده است و مورد استناد و نقل واقع میگردد مورد شناسایی قرار گیرد.

علم فقه- یعنی فقه مدوّن که در آن کتاب تدوین و تألیف شده است و آن کتب هم اکنون نیز موجود است- سابقه هزار و صد ساله دارد؛ یعنی از یازده قرن پیش تا کنون بدون وقفه حوزههای تدریسی فقهی برقرار بوده است؛ استادان، شاگردانی تربیت کردهاند و آن شاگردان به نوبه خود شاگردان دیگری تربیت کردهاند تا عصر حاضر، و این رابطه استاد و شاگردی قطع نشده است.

البته علوم دیگر مانند فلسفه، منطق، ریاضیات، طب سابقه بیشتری دارند و کتابهایی از زمانهای دورتر در این علوم در دست است، ولی در هیچ یک از آن علوم شاید نتوان اینچنین حیات متسلسل و متداومی که بدون وقفه و لاینقطع رابطه استاد و شاگردی در آن محفوظ باشد نشان داد. فرضاً هم در علم دیگری وجود داشته باشد منحصر به جهان اسلام است؛ یعنی تنها در جهان اسلام است که علوم، سابقه حیاتی متسلسل و منظم هزارساله و بیشتر دارند که وقفهای در بین حاصل نشده