مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤٧ - اعانت به اثم
هشت درصد سود سهام را تضمین میکند به این معنی که در هر حال هشت درصد سود هر سهمی را میپردازد. آیا چنین معاملهای ربوی تلقی نمیشود؟ و دریافت این سود بدون احتمال زیان جایز است یا نه؟.
این به ربا مربوط نیست؛ یعنی اگر هم اشکال داشته باشد، اشکالش ربا نیست.
این معنایش این است که شما سهامی از یک شرکت را خریدهاید؛ یک [شخص] سومی- که ممکن است صاحب سهام باشد و ممکن است بیگانهای باشد- متعهد میشود که اگر این معامله سود نکرد، این مقدار به شما بدهد. این، شرطِ یکطرفه است. اگر دو طرفه میبود، قمار بود؛ یعنی اگر شما میآمدید با بانک شرط بندی میکردید که اگر سود کرد او هشت درصد به شما بدهد و اگر ضرر کرد شما به او بدهید، این یک نوع قمار میشد. ولی در اینجا یک تعهد یک طرفی است. شخصی متعهد میشود که اگر فلان چیز صورت نگرفت این مقدار به شما بدهد. این مانعی ندارد و در واقع یک نوع بیمه است.
- بانک اینقدر مطمئن است که ...
چون مطمئن است این کار را میکند و میداند که در این قضیه ضرر نمیکند و هر کسی که تعهد میکند اینطور است. معمولًا هرکسی که تعهد میکند- تعهدی که در مقابلش چیزی دریافت نمیکند- برای این است که مطمئن است. مثلًا شما حاضر نیستید خانهتان را به فلان کس بفروشید یا حاضر نیستید فلان زمین را بخرید و هراس دارید. من میخواهم شما را به این کار تشویق بکنم؛ میآیم میگویم من متعهدم که اگر تو از این معامله ضرر کردی، این قدر به تو بپردازم. این برای این است که شما به این معامله تشویق بشوید.
از مجموع بحثهایی که در این جلسات ایراد شد، یک مطلب خیلی واضح و روشن شد و آن اینکه وجود یک صندوق قرض الحسنه در جامعه به هر حال از نظر اسلامی لازم و ضروری است و حتی در بسیاری از روایات تأکید شده است که اساساً فلسفه حرمت ربا این است که جلو قرض الحسنهها گرفته نشود. این به هرحال امری است ضروری.
و ضمن بحثهایی که کردیم- و البته بیاناتی که آقایان کردند، خیلی برای من کمک بود و من خیلی در این جلسه استفاده کردم- معلوم شد که راه بانک لاربوی