مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦١ - ٢ مسئله بیمه

٢ مسئله بیمه

موضوع بحث بیمه بود [١]. بیمه به حکم اینکه معامله جدیدی است که در گذشته نبوده است قهراً مسئلهاش هم از نظر فقهی یک مسئله جدید میشود. این مسئله قبلًا نیز طرح شده و ما اول کسی نیستیم که طرح کرده باشیم، زیاد طرح کردهاند. در نجف و قم طرح کردهاند و رسالههایی در این زمینه نوشتهاند که احیاناً اگر نقصی در این رسالهها باشد از نظر عدم وقوف به اقسام مختلف بیمه بوده است؛ یعنی اگر موضوع بیمه آنچنانکه هست بیشتر تشریح میشد، رسالههایی هم که در این زمینه نوشته شده اندکی مشروحتر و مفصلتر میبود. ولی به هر حال این مسئلهای است که برخلاف بانک از نظر فقهی یک مشکل پیچیده نیست، بلکه مسئله بسیار سادهای است.

اولین بحثی که در باب بیمه مطرح است این است که آیا بیمه داخل در یکی از عقود معهود در فقه هست یا نه؟ یعنی ما در فقه یک سلسله عقود و معاملات داریم.

آیا بیمه داخل در یکی از آنهاست یا نه؟ ممکن است شما بپرسید که حالا چه ضرورتی دارد که ما این بحث را بکنیم؟ ولی این بحث ضرورت دارد، زیرا هریک از آن عقود احکام خاصی دارد و اگر بیمه الزاماً داخل در یکی از آنها باشد ناچار باید در همه خصوصیات، از احکام آن عقد پیروی بکند. ولی اگر داخل در هیچ یک از آن

---

[١] [بخشی از مطالب این جلسه، تکرار بحثهای جلسه قبل است. علت این امر آن است که بحث بیمه در انجمن اسلامی پزشکان دوبار با فاصله زمانی مطرح شده که بار اول به دلایلی ناتمام مانده و به همین جهت یک بار دیگر طرح شده است. از آنجا که مطالب تکراری این جلسه به بیانهای دیگر ایراد شدهاند به طوری که به فهم بهتر مطلب کمک میکنند، از حذف آنها خودداری کردیم.]