روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٢٧ - ترجمه
ما آلوده است با تقصير،خداى را نشايد،ما از مخلوقات او چيزى اختيار كنيم [١]تا ما را به خداى نزديك كند،و ذلك قوله تعالى: لِيُقَرِّبُونٰا إِلَى اللّٰهِ زُلْفىٰ [٢]... ،و چنان كه يكى از ما تقرّب كند به پادشاه به آنكه بوسه بر بساط او دهد.
وجهى دگر آن گفتند كه:ايشان هيكل [٣]نجوم بگرفتند و آن را مصوّر كردند و به آن تقرّب كردند به نجوم.و اين جماعتى هندوانند [٤].[١٤٩-پ]و بعضى [٥]گفتند كه:از اين جبابره كه دعوى خدايى كردند،چون[وفات] [٦]او نزديك رسيد،قوم [٧]او را گفتند:تو مىروى [٨]،از پس تو كه را پرستيم؟او بفرمود تا:بر شكل او صورتى زرّين كردند،گفت:اين را پرستيد.گفتند:اين يك جاى باشد،گفت هركه تواند بر شكل اين صورتى سازى [٩]و آن را مىپرستى [١٠].گفتند:هركسى از ما توانايى آن ندارد كه صورتى سازد زرّين.گفت:از آنچه تواند بسازد از سيم و برنج و روى [١١]و ارزيز و آهن و سنگ و چوب و جز آن،و شبهت بزرگ [١٢]در اين باب تقليد است به دليل [١٣]:انّا وَجَدْنٰا آبٰاءَنٰا لَهٰا عٰابِدِينَ [١٤].و: وَجَدْنٰا آبٰاءَنٰا عَلىٰ أُمَّةٍ [١٥]... ،و مانند اين آيتها.
قول ديگر آن است كه گفتند:هر چيزى را خاصيّتى است،و خاصيّت اين اصنام آن است كه اينان شفيعان ما باشند به نزديك خداى تعالى،و ذلك قوله عزّ و جلّ: ...هٰؤُلاٰءِ شُفَعٰاؤُنٰا عِنْدَ اللّٰهِ [١٦].
و العاكف،المقبل على الشّىء المقيم عنده،يقال:عكف عكوفا و اعتكف اعتكافا.و اعتكاف از اينجاست مقام كردن در بعضى مساجد براى عبادت.
ابراهيم-عليه السّلام-بر سبيل الزام و توجيه حجّت بر ايشان گفت:
[١] .همۀ نسخه بدلها+و آن را عبادت كنيم.
[٢] .سورۀ زمر(٣٩)آيۀ ٣.
[٣] .آط،آب،آج،لب،مش:به شكل.
[٤] .آج،لب،آل:آن جماعتى هندوان بودند.
[٥] .همۀ نسخه بدلها+دگر.
[٦] .اساس:ندارد،از آط،افزوده شد.
[٧] .همۀ نسخه بدلها+او.
[٨] .همۀ نسخه بدلها+ما.
[٩] .همۀ نسخه بدلها:سازد.
[١٠] .آب،آز،مش:مىپرستد.
[١١] .آط،آب،مش:رود،آز:رو.
[١٢] .همۀ نسخه بدلها:بزرگترين.
[١٣] .همۀ نسخه بدلها+قوله: وَجَدْنٰا آبٰاءَنٰا كَذٰلِكَ يَفْعَلُونَ.
[١٤] .سورۀ انبيا(٢١)آيۀ ٥٣.
[١٥] .سورۀ زخرف(٤٣)آيۀ ٢٢ و ٢٣.
[١٦] .سورۀ يونس(١٠)آيۀ ١٨.