روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٦٥

حال،يك‌بار در قيام و يك‌بار در ركوع و يك‌بار در سجود.مجاهد گفت:گرديدن تو در سجده‌كنندگانى كه با تو نماز مى‌كنند.مقاتل و كلبى گفتند:معنى [١]تقلّب تو در نماز جماعت با پس نماز [٢].

قولى ديگر آن است كه عكرمه گفت از عبد اللّه عبّاس كه:معنى آن است كه مى‌بيند [٣]گردانيدن تو از پشت پيغامبرى ديگر به پشت[پيغامبرى ديگر] [٤]،تا آنگه كه به پشت عبد اللّه رسيدى.و اصحاب ما به اين آيت تمسّك كردند در آن‌كه پدران رسول-عليه السّلام-مؤمن بودند،كه خداى گفت [٥]:مى‌بينم گرديدن تو در پشت ساجدان.

إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ،او شنوا و داناست همه مسموعات [٦][١٥٩-پ]و معلومات را.

هَلْ أُنَبِّئُكُمْ عَلىٰ مَنْ تَنَزَّلُ الشَّيٰاطِينُ ،خبر دهم شما را كه شياطين بر كه [٧]فروآيند.

تَنَزَّلُ عَلىٰ كُلِّ أَفّٰاكٍ أَثِيمٍ ،فرود آيند بر همه [٨]دروغ‌زنى بزهكار،و مراد كاهنانند [٩]،مقاتل گفت:چون مسيلمه و طليحه [١٠].

يُلْقُونَ السَّمْعَ ،سمع فروفگندند،يعنى دزديده از فريشتگان بشنوند يعنى شياطين،و مثله قوله تعالى: إِلاّٰ مَنِ اسْتَرَقَ السَّمْعَ [١١]... ،و آنگه با كاهنان بگويند و بر ايشان القاء كنند،و مثله قوله تعالى: وَ إِنَّ الشَّيٰاطِينَ لَيُوحُونَ إِلىٰ أَوْلِيٰائِهِمْ [١٢].

[وَ أَكْثَرُهُمْ كٰاذِبُونَ] [١٣] ،و بيشترينۀ ايشان كاذب و دروغ‌زنند براى آن‌كه بر خود چيزهاى ديگر با آن ضمّ كنند،و امروز محجوب و ممنوع‌اند شياطين از استراق سمع.