روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٣٨ - ترجمه

إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ ،من شما را پيغامبرى‌ام از خداى،امين و استوار بر وحى [١].

فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَ أَطِيعُونِ ،از خداى بترسى و طاعت من دارى و فرمان من برى.

وَ مٰا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ،و من از شما بر اداى اين رسالت مزدى نمى‌خواهم،مزد من نيست الّا بر خداى جهانيان. از خداى بترسى و فرمان من برى.

قوم جواب دادند و گفتند: أَ نُؤْمِنُ لَكَ وَ اتَّبَعَكَ الْأَرْذَلُونَ ،ما تو را متابعت كنيم و پس‌روى كنيم و اتباع تو و پس‌روان تو مردمان سفله و فرومايه‌اند ؟صورت استفهام است و معنى جحد،يعنى كه تو را متابعت نكنيم و حال اين [٢]«واو»حال راست في قوله تعالى: وَ اتَّبَعَكَ الْأَرْذَلُونَ .جمله قرّاء«و اتّبعك»خواندند من الاتّباع،مگر يعقوب كه او خواند:«و اتباعك»على جمع تبع بر مبتدا و خبر.

عبد اللّه عبّاس گفت:[به] [٣]«ارذلون»جولاهگان [٤]را خواستند.عكرمه گفت:

جولاهگان [٥]و كفشگران [٦]را خواستند.

نوح-عليه السّلام-گفت: وَ مٰا عِلْمِي بِمٰا كٰانُوا يَعْمَلُونَ ،من چه دانم كه ايشان چه كنند،و مرا با آنچه سبيل است؟و«ما»استفهام راست،چه‌كار است مرا با خساست احوال [٧]ايشان و دنائت مكاسب [٨]؟مرا با دعوت ايشان كار است و ظاهر عمل ايشان.

إِنْ حِسٰابُهُمْ إِلاّٰ عَلىٰ رَبِّي لَوْ تَشْعُرُونَ ،شمار ايشان نيست جز بر خداى -عزّ و جلّ-اگر دانى.و گفتند معنى آن است كه:كار ايشان با خداست در هدايت و اضلال و توفيق و خذلان.

وَ مٰا أَنَا بِطٰارِدِ الْمُؤْمِنِينَ ،و من نرانم [٩]مؤمنان را براى اين علّت كه شما گفتى از قلّت ذات اليد يا دنائت مكسب.

إِنْ أَنَا ،من نيستم الّا ترساننده‌اى بيان‌كننده.و«ان»به معنى«ما»ى نفى