روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٥٠ - ترجمه

قٰالُوا ،گفتند آن قوم: لَئِنْ لَمْ تَنْتَهِ يٰا لُوطُ ،اگر بازنايستى اى لوط[از اين گفتار] [١]از جمله آنان باشى كه تو را از شهر بيرون كنيم.

گفت: إِنِّي لِعَمَلِكُمْ مِنَ الْقٰالِينَ ،من عمل شما را از جمله مبغضانم،اين كار زشت كه شما مى‌كنى دشمن مى‌دارم.

آنگه دعا كرد و گفت:بار خدايا!برهان مرا و اهل مرا از اين كار كه اينان مى‌كنند،چه من نمى‌توانم ديدن و اينان وعظ [٢]نمى‌شنوند، خداى تعالى دعاى او به اجابت مقرون كرد و او را برهانيد و گفت: فَنَجَّيْنٰاهُ وَ أَهْلَهُ أَجْمَعِينَ ،برهانيديم او را و اهل او را[جمله] [٣].

إِلاّٰ عَجُوزاً ،مگر پيرزنى را آن زن او بود كه كافره بود. فِي الْغٰابِرِينَ ،در جملۀ ماندگان [٤]در عذاب.و«غابر»هم ماضى باشد و هم باقى،و اين جا باقى است.

ثُمَّ دَمَّرْنَا الْآخَرِينَ ،پس هلاك كرديم و دمار بر آورديم ديگران را.

وَ أَمْطَرْنٰا عَلَيْهِمْ مَطَراً ،ببارانيديم [٥]بر ايشان بارانى.مراد [٦]آن سنگ است كه بر ايشان بباريد از آسمان پس ازآن‌كه شهرهاى ايشان برگردانيد.و«مطر»[در] [٧]رحمت گويند و«امطر»در عذاب. فَسٰاءَ مَطَرُ الْمُنْذَرِينَ ،بد شد و دژم‌كننده [٨]باران عذاب‌كردگان.

وهب منبّه گفت:آن [٩]سنگها كه بر قوم لوط بباريد،سنگ كبريت بود و آتش.

إِنَّ فِي ذٰلِكَ لَآيَةً ،در اين آيتى است و دلالتى و بيشترينه [١٠]ايمان نيارند، و خداى تو عزيز و رحيم است.

كَذَّبَ أَصْحٰابُ الْأَيْكَةِ [١١]الْمُرْسَلِينَ [١٢] ،به دروغ داشتند اهل بيشه [١٣]پيغامبران را،و اين [١٤]هر دو لغت است.و بعضى دگر [١٥]گفتند:ايكه،نام مدينۀ ايشان است يا [١٦]آن‌كه