او اشاره كرد به خدم خود و گفت:عليكم بالكافر كوبات.ايشان [١]عمودهاى آهنين به دست داشتند در ايشان نهادند و همه را خرد بشكستند و در ميان سراى بيفگندند،آنگه بفرمود تا سماط [٢]بياوردند و بر سر ايشان بگستردند و مردم را نان دادند،و بعضى از ايشان جان داشتند و در زير سماط [٣]مى‌ناليدند.و امّا قوله:

خٰاضِعِينَ ،و از حقّ او آن است كه خاضعه بودى چه خبر است از اعناق،از اين دو جواب است:يكى آن‌كه چون وصف اعناق به چيزى كرد كه وصف عقلا باشد، جمع سلامت آورد،چنان كه عقلا را گويند،و مثله قوله تعالى: وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سٰاجِدِينَ [٤]،و لم يقل لهم ساجدة لهذا الوجه،و مثله قوله تعالى: يٰا أَيُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوا مَسٰاكِنَكُمْ [٥]... ،و قال الشّاعر-شعر:

تمرّزتها و الدّيك يدعوا صباحه [٦] اذا ما بنوا نعش دنوا فتصوّبوا
و جواب ديگر آن است [٧]:اراد اصحاب الاعناق فاخرجها،على حذف المضاف و اقامة المضاف اليه مقامه،براى آن‌كه [چون] [٨]اعناق خاضع باشد [٩]اربابش [١٠]خاضع باشند،و مثله قول الشّاعر-شعر[١٤٣-ر]:

على قبضة مرجوّة ظهر كفّه فلا المرء مستحى و لا هو طاعم
فعل«ظهر»مؤنث بكرد[تعويلا] [١١]على الكفّ و قال الرّاجز-شعر:

طول اللّيالي اسرعت في نقصي طوين طولي و طوين عرضي
فعل به«ليالى»داد و«طول»رها كرد،و قال جرير-شعر:

أرى مرّ السّنين اخذن منّي كما اخذ السّرار من الهلال
و مثله:خربت سور المدينة،و مثله قول الاعشى-شعر:

[١] .كذا در اساس و همۀ نسخه بدلها،چاپ شعرانى(٣٢٥/٨):بالكافرين ايشان كوبات.

[٣] [٢] .همۀ نسخه بدلها:بساط.

[٤] .سورۀ يوسف(١٢)آيۀ ٤.

[٥] .سورۀ نمل(٢٧)آيۀ ١٨.

[٦] .اساس:ديگر نسخه بدلها:صاحبه،به قياس بامه و مآخذ شعرى تصحيح شد.

[٧] .همۀ نسخه بدلها+كه.

[١١] [٨] .اساس:ندارد،از آط،افزوده شد.

[٩] .همۀ نسخه بدلها:باشند.

[١٠] .اساس:از ربانش،با توجّه به آط و ديگر نسخه بدلها،تصحيح شد.