روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٣٩ - ترجمه
پراگنده شوى [١].
قوله تعالى: وَ هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّيٰاحَ بُشْراً [٢]بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ ،او آن خداست كه بفرستاد بادها را نشرا،اى ناشرا،زندهكننده [٣].
ابن كثير و نافع خواندند [٤]:«نشرا»،به ضمّ«نون»و«شين»على جمع نشور، كرسول و رسل [٥].و ابن عامر خواند:«نشرا»به ضمّ«نون»و سكون«شين»و هو لغة في نشر،كرسل و رسل و كتب و كتب،و اين روايت هارون است از ابو عمرو.و حمزه و كسائى خواندند [٦]به فتح«نون»و سكون«شين»،و اين مصدرى[بود] [٧]در جاى حال،اى ناشرة.و عاصم خواند:«بشرا»،به«با»ى مضموم و سكون«شين»، اى بشارة،و مثله قوله تعالى: اَلرِّيٰاحَ مُبَشِّرٰاتٍ [٨]،بفرستاد بادها را بشارتدهنده به باران.
و رياح را به آن جمع كرد كه بادها چهار است:«شمال»و«جنوب»و«دبور» و«صبا».و بادى كه نه از اين چهارراه آيد«نكباء»خوانند،و بادى كه ابر آرد و درخت را باردار كند آن را لواقح[خوانند] [٩]،قال اللّه تعالى: وَ أَرْسَلْنَا الرِّيٰاحَ لَوٰاقِحَ [١٠]... ،و ضدّ او كه [١١]برگ ريزاند و ميغ پراگند آن را«عقيم»گويند،قال اللّه تعالى: ...أَرْسَلْنٰا عَلَيْهِمُ الرِّيحَ الْعَقِيمَ [١٢].
وَ أَنْزَلْنٰا مِنَ السَّمٰاءِ مٰاءً طَهُوراً ،و از آسمان فروفرستاديم آبى پاك، پاككننده،يعنى آب باران،و آن آبى بود هم پاك و هم پاككننده.و طهور به معنى مطهّر است،و اين حكم آب باران است تا ما دام چيزى به او نرسد كه او را پليد كند به او رفع حدث توان كردن و ازالت نجاسات.
آنگه غرض بيان كرد در اين [١٣]باران فرستادن كه گفت: لِنُحْيِيَ بِهِ بَلْدَةً مَيْتاً ،تا
[١] .آب+براى حاجتهاى خود.
[٢] .اساس:نشرا،با توجّه به ضبط قرآن مجيد،تصحيح شد.
[٣] .آج،لب،آل:زنده كنيد.
[٤] .آط،آب،آز،مش:خوانند.
[٥] .همۀ نسخه بدلها+و كتاب و كتب.
[٦] .آط+نشرا.
[٩] [٧] .اساس:ندارد،از آط،افزوده شد.
[٨] .سورۀ روم(٣٠)آيۀ ٤٦.
[١٠] .سورۀ حجر(١٥)آيۀ ٢٢.
[١١] .همۀ نسخه بدلها:و بادى كه.
[١٢] .سورۀ زاريات(٥١)آيۀ ٤١.
[١٣] .همۀ نسخه بدلها+آب.