روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٦٥ - ترجمه
و بازدارد [١]از او [٢]عذاب كه سوگند خورد چهار سوگند به خداى كه او از جملۀ دروغزنان است.
و پنجم آنكه خشم خداى بر او باد اگر [٣]از راستگران است.
و اگر نه رحمت خداى استى بر شما و بخشايش او،و آنكه [٤]خداى توبه پذيرنده است و محكم كار.
قوله تعالى: سُورَةٌ أَنْزَلْنٰاهٰا ،رفع«سورة»بر خبر مبتداى محذوف است، و التّقدير:هذه سورة انزلناها [٥]،اى هذه[سورة] [٦]منزلة،اين سورتى است كه ما آن را فروفرستاديم.و طلحة بن مصرف در شاذّ خواند،سورة انزلناها،على تقدير انزلنا سورة انزلناها،و قيل:على معنى اتّبعوا سورة انزلناها. وَ فَرَضْنٰاهٰا ،ابن كثير و ابو عمرو به تشديد«را»خواندند من التّفريض و هو لتكثير الفعل.ابو عمرو گفت:معنى اين قرائت [٧]آن است كه:فصّلناها،ما آن را تفصيل داديم و مفصّل و مبيّن كرديم [٨٢-ر].بعضى دگر گفتند كه،معنى آن است كه:در او حلال و حرام بسيار كرديم.و بعضى دگر گفتند [٨]:تشديد براى تأييد احكام است از وقت نزول تا به قيام ساعت [٩].و باقى قرّاء،به تخفيف«را»خواندند من الفرض،و اصل فرض قطع باشد بتقدير،و فرضه [١٠]گويند آن حزّه را كه زه كمان در او افگنند.و سورت در كلام عرب منزلتى باشد از منازل شرف [١١]،قال الشّاعر-شعر:
أ لم تر انّ اللّه اعطاك سورة
ترى [١٢]كلّ ملك دونها يتذبذب
[١] .آط،آب،مش:بازدارند.
[٢] .آج،لب،آل:از زن.
[٣] .آج،لب+باشد مرد.
[٤] .آب:او،بهدرستى كه.
[٥] .همۀ نسخه بدلها+على تقدير انزلنا سورة انزلناها.
[٦] .اساس:ندارد،از آط،افزوده شد.
[٧] .همۀ نسخه بدلها:منزل.
[٨] .آج،لب،آز،آل+به.
[٩] .آل:قيامت.
[١٠] .همۀ نسخه بدلها:فريضه.
[١١] .اساس:اشرف،با توجّه به آط تصحيح شد.
[١٢] .اساس:به ذى،به قياس با نسخۀ آط،و ديگر نسخه بدلها،تصحيح شد.