روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٨٢ - ترجمه

كردندى از اين خداى تعالى اين آيت فرستاد.

معمر گفت:از زهرىّ اين آيت پرسيدم،گفت عبيد اللّه بن عبد اللّه گفت مرا:

سبب آن بود كه چون مسلمانان به غزات رفتندى،كليدهاى خانه‌هاى خود به كسانى دادندى كه خويشان ايشان[١١٥-ر]بودندى از جملۀ مخالفان [١]از نابينايان و زمنان و بيماران،و ايشان را گفتندى:آنچه خواهى از اين خانه‌هاى ما مى‌خورى.ايشان را تحرّج آمدى [٢]و نخوردندى،خداى تعالى اين آيت فرستاد و رخصت داد.

حسن بصرى و ابن زيد گفتند معنى آيت آن است كه:ليس على الاعمى حرج و لا على الاعرج حرج و[لا على] [٣]المريض حرج فى التّخلّف عن الجهاد، گفت:مرد نابينا و لنگ را و بيمار را و بر ايشان حرج نيست اگر به جهاد نروند.آنگه كلامى ديگر ابتدا كرد منقطع از اين و گفت: وَ لاٰ عَلىٰ أَنْفُسِكُمْ أَنْ تَأْكُلُوا مِنْ بُيُوتِكُمْ ،و اين وجه بعيد است براى مخالفت ظاهر و حذف از كلام آنچه در كلام دليلى نيست بر حذف او،و خداى تعالى گفت:بر نابينا و لنگ و بيمار و نه بر شما كه تن درستانى حرجى و بزه‌اى نيست كه طعام خورى از خانه‌هاى پدرانتان يا خانه‌هاى مادرانتان يا خانه‌هاى برادرانتان يا خانه‌هاى خواهرانتان يا خانه‌هاى عميانتان [٤]يا خانه‌هاى عمّگانتان [٥]يا خانه‌هاى خاليانتان [٦]يا خانه‌هاى خالگانتان [٧].

أَوْ مٰا مَلَكْتُمْ مَفٰاتِحَهُ ،يا خانه‌هاى آنان كه كليدهاى ايشان به دست شما باشد.

عبد اللّه عبّاس گفت:مراد وكيل مرد است و قيّم به او در ضيعت و ماشيتش،چه آنچه او خورد از خانۀ ايشان از مال خود خورده باشد از ثمرۀ ضيعت خود از شتر و از شير [٨]گوسپندان خود.

عبد اللّه عبّاس گفت:آيت در حارث بن عمرو آمد كه او با رسول-عليه السّلام به غزا رفت و مالك بن زيد را ها [٩]كرد بر خانۀ خود.چون بازآمد او را يافت رنجور و