روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٩١ - ترجمه

ان يشهد اربع شهادات باللّه.

قوله: وَ الْخٰامِسَةَ ،اى الشّهادة الخامسة.جملۀ قرّاء مرفوع خواندند به ابتدا و خبر او«انّ»و ما بعدها باشد،مگر حفص كه او خواند عن عاصم:و الخامسة،بالنّصب على تقدير!و يشهد الشّهادة الخامسة.نافع و يعقوب خواندند:«ان لعنة اللّه»و:«ان غضب اللّه»به تخفيف هر دو«نون»و رفع ما بعدهما بر آنكه«ان»مخفّفه باشد از ثقيله،و باقى قرّاء به تشديد«انّ» [١]هر دو موضع،و نصب ما بعدهما كه اين حرف تا مشدّد بود عمل نصب كند،چون [٢]تخفيف كنند او را عملش باطل شود.

و نافع تنها خواند:و الخامسة ان غضب اللّه عليها،به تخفيف«نون»«ان»بر [٣]فعل ماضى،و رفع«اللّه»،و باقى [٤]بر مصدر مضاف الى اسم اللّه تعالى،و جرّ«اللّه» به اضافت.اين اختلاف قرّاء است در آيت.

امّا معنى آيت و سبب نزول او،عكرمه روايت كرد از عبد اللّه عبّاس كه چون خداى تعالى اين آيت فرستاد: وَ الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنٰاتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدٰاءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمٰانِينَ جَلْدَةً -الآية،سعد عباده گفت:يا رسول اللّه!اگر من از در خانه [٥]در روم و مردى را يابم بر شكم زن [٦]خفته يا در ميان ران او شده بنه‌جنبانم او را و بنرنجانم تا بروم و چهار گواه بيارم،چون به طلب چهار گواه روم [٧]او پرداخته باشد و رفته،اگر آنچه ديده باشم بگويم هشتاد تازيانه بر من زنند،اين عجب حكمى است! رسول-عليه السّلام-گفت:

يا معشر الانصار !نمى‌شنوى [٨]كه سيّدتان [٩]چه مى‌گويد! گفتند:يا رسول اللّه!او را ملامت مكن كه او مردى غيور است و هرگز هيچ زن نكرده است الّا بكر،و هيچ زن را طلاق ندهد كه كس او را به زنى يا رد كردن [١٠].سعد عباده گفت:تن و جان من فداى تو باد يا رسول اللّه!من مى‌دانم كه اين حقّ است،و از