روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٣٨ - ترجمه

باشد كه بر او موى نباشد،قال عنتره-شعر:

بطل كأنّ ثيابه في سرحة يحذى نعال السّبت ليس بتوأم
و ارض سبتاء،و جمعها سباتي اذا كانت منقطعة عمّا سواها،و المعنى جعلنا نومكم قطعا لاعمالكم.و گفته‌اند معنى آن است كه:جعلنا نومكم راحة لأبدانكم.

و [١]السّبات التّمدّد،يقال:سبتت المرأة شعرها اذا حلّته من العقص [٢]،قال الشّاعر-شعر:

و ان سبّته [٣]مال جثلا كانّه سدى و اثلات من نواسخ [٤]خثعما
و وجهى ديگر اين گفتند كه:معنى آن است كه [٥]جعلنا نومكم نوما لا موتا [٦]، براى آن‌كه«نوم»را به«موت»شبهتى است،از اين جا گفتند:النّوم اخو الموت [٧]،و در معنى مانند اين آيت بود كه خداى تعالى گفت: وَ الَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنٰامِهٰا فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضىٰ عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَ يُرْسِلُ الْأُخْرىٰ إِلىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى [٨].

و وجه چهارم در او آن است كه:سبات نه همه نومى باشد،بل خواب بيمار را سبات خواند [٩]و آن خوابى ممتدّ [١٠]تمام باشد،كانّه قال: وَ جَعَلْنٰا نَوْمَكُمْ سُبٰاتاً [١١]،اى ممتدّا.و اين چهار وجه را چهار جواب است از سؤال آن‌كس كه گفت:«سبات» نوم باشد،كانّه قال:و جعل [١٢]النّوم نوما،خواب شما خواب كرد. وَ جَعَلَ النَّهٰارَ نُشُوراً ،و روز را حيات [١٣]كرد در برابر آن‌كه شب خواب را باشد،و خواب برادر مرگ است،يعنى به شب در خواب چون مرده باشى و در روز زنده شوى،من قولهم:

نشر الميّت نشورا،و قيل:نشورا [١٤]انتشارا في [١٥]حوائجكم،به شب خفته باشى و به روز