روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٣٩ - ترجمه
است در هر دو جاى.
قٰالُوا لَئِنْ لَمْ تَنْتَهِ يٰا نُوحُ لَتَكُونَنَّ مِنَ الْمَرْجُومِينَ ،قوم گفتند:يا نوح!اگر از اين گفتن و دعوت كردن بازنايستى،ما تو را رجم كنيم و سنگسار.و گفتند معنى آن است كه:دشنام دهيم تو را.
عبد اللّه عبّاس و مقاتل گفتند:بكشيم تو را.ابو حمزة الثّمالى گفت:هركجا در قرآن«رجم»است،به معنى قتل است الّا آنكه در سورت مريم [١]: لَئِنْ لَمْ تَنْتَهِ لَأَرْجُمَنَّكَ [٢]... ،كه آن به معنى شتم [٣]است.
نوح-عليه السّلام-چون از ايشان دلتنگ شد،فزع با خداى كرد [٤]و گفت: رَبِّ إِنَّ قَوْمِي كَذَّبُونِ ،بار خدايا!اينان [٥]مرا به دروغزن مىدارند.
فَافْتَحْ بَيْنِي وَ بَيْنَهُمْ فَتْحاً ،ميان من و ايشان حكم بكن و مرا و آنان را كه با مناند از مؤمنان برهان و اينان [٦].
حقتعالى [٧]گفت: [فَأَنْجَيْنٰاهُ وَ مَنْ مَعَهُ فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ ،اى المملو.
گفت] [٨]:من ايشان را برهانيدم در كشتى مملوّ،من قولهم:شحنت [٩]البلد بالخيل.
عطا گفت:گرانبار.بعضى دگر گفتند:ساخته و بژارده [١٠].
آنگه غرق بكرديم پس از آن آن ماندگان را،يعنى كافران را كه از قوم نوح با ما بدند [١١]به طوفان و با نوح در كشتى ننشستند [١٢].
إِنَّ فِي ذٰلِكَ لَآيَةً ،در اين آيتى و دلالتى و علامتى هست آنان را كه متّعظ شوند،و لكن بيشترينۀ ايشان ايمان نمىآرند، و خداى تو عزيز و رحيم است.
آنگه در قصّۀ هود و قوم او گرفت [١٣]-كه عاد گفتند ايشان را-گفت:
[١] .همۀ نسخه بدلها+است.
[٢] .سورۀ مريم(١٩)آيۀ ٤٦.
[٣] .همۀ نسخه بدلها:رجم.
[٤] .همۀ نسخه بدلها:داد.
[٥] .همۀ نسخه بدلها:امت من.
[٦] .و اينان/وا اينان/يا اينان(؟)،آط و ديگر نسخه بدلها:ندارد.
[٧] .آط+با رسول ما.
[٨] .اساس:ندارد،از آط،افزوده شد.
[٩] .اساس:شحمت،به قياس با نسخۀ آط و ديگر نسخه بدلها،تصحيح شد.
[١٠] .ضبط اساس:برآرده،همۀ نسخه بدلها:بيچاره.اختيار متن با توجه به صورت ديگرى از همين كلمه،يعنى «بجارده»است.
[١١] .آط و ديگر نسخه بدلها:بازماندند.
[١٢] .آج،لب،آز،آل:بنشستند.
[١٣] .همۀ نسخه بدلها:با قصه هود و قوم او آمد.